Thang bảng lương đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng hệ thống trả lương minh bạch, công bằng và tuân thủ quy định pháp luật tại doanh nghiệp. Việc áp dụng đúng thang bảng lương giúp người sử dụng lao động kiểm soát chi phí nhân sự hiệu quả đồng thời tạo động lực cho người lao động. Hiểu rõ khái niệm và cách vận dụng thang bảng lương là yêu cầu cần thiết với mọi tổ chức. Cùng Công ty dịch vụ kế toán ACC tìm hiểu chi tiết về chủ đề này.

1. Thang bảng lương là gì?

Thang bảng lương là hệ thống các mức lương được doanh nghiệp xây dựng để làm căn cứ xác định mức lương theo từng vị trí, chức danh, công việc và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người lao động.

Theo Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương trong hợp đồng lao động và thực hiện các chế độ liên quan.

Thang bảng lương thường thể hiện sự phân chia các bậc lương từ thấp đến cao, gắn với yêu cầu về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm, trách nhiệm và tính chất công việc. Việc xây dựng hệ thống này giúp doanh nghiệp có cơ sở quản lý tiền lương thống nhất, đồng thời tạo động lực để người lao động nâng cao năng lực và gắn bó lâu dài.

2. Các yếu tố cấu thành thang bảng lương

Thang bảng lương của doanh nghiệp thường bao gồm các yếu tố cơ bản như chức danh công việc, mức lương tương ứng, bậc lương và khoảng cách giữa các mức lương.

Mỗi vị trí trong doanh nghiệp có thể được xây dựng nhiều bậc lương khác nhau nhằm phản ánh sự thay đổi về trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và hiệu quả làm việc. Khoảng cách giữa các bậc lương cần được thiết kế hợp lý để khuyến khích người lao động phấn đấu nâng cao năng lực.

Theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP, mức lương trong thang bảng lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định. Doanh nghiệp cũng cần bảo đảm nguyên tắc trả lương bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa những người lao động thực hiện công việc có giá trị như nhau.

Xem thêm: Mẫu bảng lương excel tính thuế TNCN

3. Quy trình xây dựng thang bảng lương

Bước 1: Đánh giá vị trí công việc

Doanh nghiệp cần rà soát các vị trí đang sử dụng lao động, xác định yêu cầu về trình độ, kỹ năng, trách nhiệm và điều kiện làm việc để làm cơ sở xây dựng mức lương phù hợp.

Bước 2: Xác định mức lương và cơ cấu bậc lương

Doanh nghiệp căn cứ vào tính chất công việc, khả năng tài chính, mặt bằng tiền lương trên thị trường và mức lương tối thiểu vùng để xây dựng các mức lương tương ứng.

Các mức lương trong thang bảng lương cần bảo đảm tính hợp lý, có sự phân biệt giữa các vị trí và tạo được lộ trình tăng lương cho người lao động.

Bước 3: Hoàn thiện nội dung thang bảng lương

Sau khi xác định các mức lương, doanh nghiệp xây dựng văn bản thang bảng lương, trong đó thể hiện rõ chức danh, mức lương áp dụng và các nguyên tắc điều chỉnh khi có thay đổi.

Bước 4: Tham khảo ý kiến và công khai áp dụng

Doanh nghiệp phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) trước khi thực hiện. Sau khi ban hành, thang bảng lương phải được công bố công khai tại nơi làm việc để người lao động biết và giám sát theo khoản 3 Điều 93 Bộ luật Lao động 2019.

Xem thêm: Bậc lương thạc sĩ​ cập nhật mới

4. Lợi ích khi áp dụng thang bảng lương

Thang bảng lương giúp doanh nghiệp xây dựng cơ chế trả lương rõ ràng, hạn chế tranh chấp và nâng cao hiệu quả quản lý nhân sự. Khi có hệ thống lương cụ thể, doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát quỹ lương, lập kế hoạch chi phí và đánh giá hiệu quả làm việc của người lao động.

Đối với người lao động, thang bảng lương giúp minh bạch về mức thu nhập, biết được điều kiện để được tăng lương hoặc phát triển lên vị trí cao hơn. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện đúng các nghĩa vụ liên quan đến tiền lương, bảo hiểm xã hội và các chế độ khác.

Việc xây dựng và áp dụng thang bảng lương phù hợp còn giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng thu hút, giữ chân nhân sự và tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp.

5. Câu hỏi thường gặp

Thang bảng lương có bắt buộc áp dụng cho mọi doanh nghiệp không?

Có. Theo Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở quản lý tiền lương, tuyển dụng và sử dụng lao động. Sau khi xây dựng, doanh nghiệp phải công bố công khai tại nơi làm việc trước khi áp dụng.

Cách điều chỉnh thang bảng lương khi lương tối thiểu vùng thay đổi?

Khi mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh, doanh nghiệp cần rà soát lại các mức lương trong thang bảng lương để bảo đảm không thấp hơn mức tối thiểu mới. Việc điều chỉnh cần được thực hiện theo đúng quy trình nội bộ và thông báo cho người lao động biết.

Thang bảng lương ảnh hưởng thế nào đến hợp đồng lao động?

Thang bảng lương là căn cứ để doanh nghiệp xác định mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Khi có sự thay đổi về mức lương, doanh nghiệp và người lao động cần thực hiện việc sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng theo quy định pháp luật.

Thang bảng lương giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật. Để được hỗ trợ chi tiết về xây dựng và áp dụng thang bảng lương, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên sâu và giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp của bạn.