Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp khi sử dụng hóa đơn. Việc nắm rõ thẩm quyền giúp cơ quan nhà nước xử lý vi phạm kịp thời, đồng thời hỗ trợ tổ chức tránh các sai sót có thể dẫn đến chế tài nghiêm khắc. Cùng Công ty dịch vụ kế toán ACC tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn được quy định rõ trong Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025). Theo đó, thẩm quyền thuộc về các cơ quan thuế, cơ quan thanh tra chuyên ngành và một số đơn vị có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính khác. Cụ thể, cán bộ thuế có thẩm quyền xử phạt ở mức thấp, trong khi trưởng phòng hoặc cục trưởng cục thuế được giao quyền xử phạt ở mức cao hơn tùy theo giá trị vi phạm.

Nghị định 291/2026/NĐ-CP bổ sung chi tiết về mức tiền phạt và hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn khi vi phạm nghiêm trọng về hóa đơn. Việc phân định thẩm quyền này nhằm tránh chồng chéo và đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật.

2. Các chủ thể có thẩm quyền xử phạt

Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025), chủ thể có thẩm quyền bao gồm thanh tra viên, trưởng đoàn thanh tra, cục trưởng cục thuế và giám đốc công an tỉnh trong một số trường hợp liên quan.

Nghị định 291/2026/NĐ-CP quy định cụ thể rằng người có thẩm quyền phải căn cứ vào mức độ vi phạm về hóa đơn để quyết định hình thức xử phạt. Ví dụ, vi phạm về việc lập hóa đơn không đúng quy định có thể bị phạt tiền từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng tùy thuộc vào số lượng và tính chất.

Các chủ thể này còn có quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc hủy hóa đơn sai sót hoặc buộc nộp lại số tiền thuế đã trốn. Việc xác định đúng chủ thể giúp doanh nghiệp biết được cơ quan nào sẽ tiếp nhận và giải quyết vụ việc của mình.

Xem thêm: Cách xử lý hóa đơn sai sót theo từng trường hợp

3. Mức xử phạt và hình thức áp dụng

Mức xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn được quy định chi tiết tại Nghị định 291/2026/NĐ-CP trên cơ sở Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025).

Các mức phạt tiền được chia theo khung từ nhẹ đến nặng, tương ứng với hành vi như không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn giả mạo hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp. Bên cạnh phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung có thể bao gồm tịch thu tang vật vi phạm và đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn.

Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025) cũng quy định nguyên tắc áp dụng mức phạt phải tương xứng với mức độ thiệt hại và tính chất vi phạm. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng mức phạt có thể tăng gấp đôi nếu vi phạm được thực hiện nhiều lần hoặc có tình tiết tăng nặng.

Xem thêm: Cách lưu trữ hóa đơn điện tử theo quy định

4. Quy trình tiếp nhận và giải quyết vi phạm

Khi phát hiện vi phạm về hóa đơn, cơ quan có thẩm quyền sẽ lập biên bản và yêu cầu giải trình trong thời hạn luật định. Sau khi thu thập chứng cứ, người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt theo đúng quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025) và Nghị định 291/2026/NĐ-CP. Quyết định xử phạt phải được gửi cho cá nhân, tổ chức vi phạm trong thời hạn mười ngày.

Nếu không đồng ý, doanh nghiệp có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo thủ tục hành chính. Toàn bộ quy trình được thực hiện công khai, minh bạch để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

5. Câu hỏi thường gặp

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn thuộc về cơ quan nào?

Trả lời: Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025)) và Nghị định 291/2026/NĐ-CP, thẩm quyền chủ yếu thuộc cơ quan thuế các cấp. Cục trưởng cục thuế có quyền xử phạt ở mức cao nhất đối với vi phạm nghiêm trọng về hóa đơn.

Mức phạt tối đa cho vi phạm về hóa đơn là bao nhiêu?

Trả lời: Nghị định 291/2026/NĐ-CP quy định mức phạt tiền có thể lên đến hàng trăm triệu đồng tùy theo hành vi và số lượng hóa đơn vi phạm. Mức phạt cụ thể được tính theo khung quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025).

Doanh nghiệp có thể khiếu nại quyết định xử phạt không?

Trả lời: Doanh nghiệp hoàn toàn có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện quyết định xử phạt theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025)). Thời hạn khiếu nại là sáu mươi ngày kể từ ngày nhận quyết định.

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn là nội dung quan trọng mà mọi doanh nghiệp cần nắm vững để tránh rủi ro pháp lý không đáng có. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp giảm thiểu chi phí mà còn nâng cao uy tín kinh doanh. Hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến hóa đơn.