Thuế xuất khẩu cà phê đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ngành nông sản Việt Nam hội nhập quốc tế, giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tuân thủ quy định hải quan. Với vị thế là một trong những nước xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, việc nắm rõ mức thuế này giúp tối ưu hóa lợi nhuận và tránh rủi ro pháp lý. Bài viết sẽ phân tích chi tiết các khía cạnh liên quan đến chủ đề này. Cùng Công ty kế toán ACC khám phá để áp dụng hiệu quả trong kinh doanh.

1. Mức thuế xuất khẩu cà phê là bao nhiêu?

Căn cứ khoản 1 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024, các sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ trải qua sơ chế thông thường do tổ chức, cá nhân trực tiếp sản xuất, đánh bắt bán ra và tại khâu nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

Bên cạnh đó, theo quy định tại điểm a khoản 1, điểm d khoản 2 và khoản 5 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024 (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4 Luật sửa đổi, bổ sung một số luật năm 2025), hàng hóa xuất khẩu thuộc đối tượng áp dụng thuế suất GTGT 0%; trong khi đó, các sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ, măng), chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường (không thuộc diện không chịu thuế quy định tại Điều 5) thì áp dụng thuế suất GTGT 5%. Trường hợp các sản phẩm này được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi hoặc dược liệu thì thuế suất GTGT được áp dụng theo mức thuế suất của sản phẩm tương ứng.

Đồng thời, khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP tiếp tục khẳng định đối tượng không chịu thuế GTGT được thực hiện theo Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng và làm rõ khái niệm “sơ chế thông thường”, bao gồm các công đoạn như làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, tách hạt, cắt, nghiền, ướp muối, bảo quản lạnh, đông lạnh hoặc các hình thức bảo quản thông thường khác.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 19 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định mức thuế suất GTGT 5% áp dụng đối với các sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ, măng), chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, trừ các trường hợp thuộc diện không chịu thuế theo Điều 4 của Nghị định này.

Trên cơ sở các quy định nêu trên, Cục Thuế đã có hướng dẫn tại Công văn số 2628/CT-CS năm 2025, theo đó: (i) sản phẩm cà phê chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường do tổ chức, cá nhân tự sản xuất và tại khâu nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT; (ii) sản phẩm cà phê chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường khi mua bán thương mại trong nước áp dụng thuế suất GTGT 5%; và (iii) sản phẩm cà phê xuất khẩu áp dụng thuế suất GTGT 0%.

Như vậy, căn cứ các quy định pháp luật hiện hành, thuế suất thuế GTGT đối với sản phẩm cà phê được xác định tùy theo từng trường hợp cụ thể: không chịu thuế đối với sản phẩm tự sản xuất hoặc ở khâu nhập khẩu; áp dụng thuế suất 5% đối với hoạt động mua bán thương mại trong nước; và áp dụng thuế suất 0% đối với hàng hóa xuất khẩu.

2. Đối tượng áp dụng và các loại cà phê chịu thuế xuất khẩu

Thuế xuất khẩu đối với mặt hàng cà phê được áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu cà phê ra nước ngoài, bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân thực hiện xuất khẩu trực tiếp hoặc ủy thác xuất khẩu theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và pháp luật hải quan.

Hàng hóa xuất khẩu phải đáp ứng điều kiện là được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu phi thuế quan theo quy định của pháp luật.

Căn cứ Biểu thuế xuất khẩu hiện hành, các sản phẩm cà phê thuộc diện chịu thuế xuất khẩu bao gồm cà phê nhân (cà phê thóc, cà phê nhân sống), cà phê đã qua sơ chế hoặc chế biến ở mức độ nhất định như rang, xay, hòa tan, chiết xuất và các sản phẩm khác có nguồn gốc từ cà phê, được phân loại theo mã số hàng hóa (HS) tương ứng.

Mức thuế suất thuế xuất khẩu áp dụng đối với từng loại cà phê được xác định cụ thể theo Biểu thuế xuất khẩu do Chính phủ ban hành tại từng thời kỳ. Trường hợp cà phê thuộc diện không chịu thuế xuất khẩu hoặc được áp dụng thuế suất 0% thì thực hiện theo quy định cụ thể tại Biểu thuế xuất khẩu và các văn bản hướng dẫn liên quan.

>> Đọc thêm: Thủ tục hoàn thuế GTGT hàng xuất khẩu

>> Đọc thêm: Thủ tục hoàn thuế GTGT hàng xuất khẩu

3. Quy trình kê khai và nộp thuế xuất khẩu cà phê

Quy trình kê khai thuế xuất khẩu cà phê được thực hiện theo các bước rõ ràng để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật, dựa trên Nghị định số 181/2025/NĐ-CP làm cơ sở điều chỉnh biểu thuế.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi xuất khẩu, bao gồm tờ khai hải quan, hợp đồng ngoại thương và chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa.

Bước 1: Xác định mã HS và mức thuế áp dụng

Doanh nghiệp kiểm tra mã HS của lô hàng cà phê theo Biểu thuế xuất khẩu, xác nhận mức thuế suất (thường 0% cho cà phê nhân). Việc này giúp tính toán chính xác chi phí, tránh phạt hành chính nếu khai sai. Cơ quan hải quan cung cấp công cụ tra cứu trực tuyến để hỗ trợ, đảm bảo quy trình diễn ra nhanh chóng trong vòng 1-2 ngày.

Bước 2: Lập tờ khai hải quan và kê khai thuế

Doanh nghiệp nộp tờ khai điện tử qua hệ thống VNACCS, ghi rõ thông tin về thuế xuất khẩu cà phê dựa trên biểu thuế. Nếu mức thuế là 0%, hệ thống sẽ tự động xác nhận miễn nộp, nhưng vẫn cần đính kèm chứng từ liên quan. Quy trình này thường mất 24-48 giờ để thông quan, giúp lô hàng di chuyển kịp thời đến cảng xuất.

Bước 3: Thanh toán và hoàn tất thủ tục

Nếu có khoản thuế phải nộp (dù hiếm với cà phê), doanh nghiệp chuyển khoản qua ngân hàng theo thông báo của hải quan. Sau khi xác nhận, cơ quan chức năng cấp giấy thông quan, cho phép xuất khẩu. Việc tuân thủ giúp doanh nghiệp tránh gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt với hàng nông sản dễ hỏng như cà phê.

Quy trình này không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn tích hợp công nghệ số, giảm thời gian xử lý từ hàng tuần xuống chỉ vài ngày. Doanh nghiệp nên cập nhật thường xuyên các thay đổi để tránh sai sót, đồng thời phối hợp với đơn vị kế toán chuyên nghiệp để tối ưu hóa.

4. Lưu ý quan trọng khi áp dụng thuế xuất khẩu cà phê

Khi áp dụng thuế xuất khẩu cà phê, doanh nghiệp cần chú ý đến các yếu tố ảnh hưởng đến mức thuế và thủ tục, nhằm tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hóa lợi ích kinh tế.

Theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, mặc dù mức thuế cơ bản là 0% cho hầu hết các loại cà phê, nhưng có thể có điều chỉnh tạm thời nếu chính phủ áp dụng biện pháp bảo hộ nguồn cung nội địa, chẳng hạn tăng thuế đối với xuất khẩu thô để khuyến khích chế biến.

Doanh nghiệp phải theo dõi thông báo từ Bộ Công Thương để cập nhật kịp thời, tránh tình trạng vi phạm dẫn đến phạt tiền từ 20-50% giá trị hàng hóa. Ngoài ra, việc chứng minh nguồn gốc cà phê (như chứng nhận UTZ hoặc Rainforest Alliance) không chỉ giúp hưởng ưu đãi thuế mà còn nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh biến động giá cà phê toàn cầu, việc lập kế hoạch thuế xuất khẩu cà phê từ sớm giúp doanh nghiệp dự báo chi phí chính xác, đặc biệt khi xuất sang các thị trường lớn như châu Âu hay Mỹ. Hơn nữa, doanh nghiệp nhỏ cần lưu ý tích hợp thuế xuất khẩu vào báo cáo tài chính, đảm bảo tuân thủ Luật Quản lý thuế để tránh kiểm toán bất ngờ.

Tổng thể, các lưu ý này giúp ngành cà phê Việt Nam không chỉ cạnh tranh về giá mà còn về chất lượng và tính bền vững, góp phần vào mục tiêu xuất khẩu 2 triệu tấn hàng năm.

5. Câu hỏi thường gặp

Thuế xuất khẩu cà phê có thay đổi theo năm không?

Thuế xuất khẩu cà phê tại Việt Nam hiện tại (năm 2024-2025) về cơ bản là 0% (không chịu thuế), nhưng có sự thay đổi quan trọng về thuế GTGT (VAT) áp dụng, từ 5% lên 10% cho cà phê nhân từ ngày 1/7/2025, còn cà phê đã chế biến (rang xay, hòa tan) vẫn là 10%. Các chính sách thuế có thể thay đổi theo quy định của Nhà nước và tình hình kinh tế, nên cần theo dõi các văn bản pháp luật cập nhật để biết thay đổi từng năm.

Làm thế nào để miễn thuế xuất khẩu cà phê nhân?

Để cà phê nhân được miễn thuế xuất khẩu, tổ chức, cá nhân xuất khẩu cần xác định hàng hóa thuộc nhóm cà phê nhân chưa qua chế biến sâu và được áp dụng thuế suất thuế xuất khẩu 0% theo Biểu thuế xuất khẩu hiện hành. Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện đúng thủ tục hải quan, khai báo chính xác mã HS, chứng từ xuất khẩu hợp lệ và đáp ứng đầy đủ điều kiện về xuất xứ, hồ sơ theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và hải quan.

Thuế xuất khẩu cà phê ảnh hưởng như thế nào đến doanh nghiệp nhỏ?

Thuế xuất khẩu cà phê ở mức 0% mang lại lợi thế lớn cho doanh nghiệp nhỏ, giảm gánh nặng tài chính và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế. Tuy nhiên, họ cần hỗ trợ từ dịch vụ kế toán để xử lý thủ tục, tránh lỗi khai báo. Chính sách này thúc đẩy xuất khẩu bền vững, giúp hợp tác xã nông dân tiếp cận thị trường lớn hơn.

Thuế xuất khẩu cà phê là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu, với mức thuế ưu đãi theo quy định pháp luật. Việc nắm vững thông tin này không chỉ tối ưu hóa chi phí mà còn đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt. Để nhận tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ kê khai, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC ngay hôm nay, chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong mọi thủ tục pháp lý liên quan.