Các loại thuế doanh nghiệp phải nộp là một trong những yếu tố quan trọng mà mọi doanh nghiệp tại Việt Nam cần nắm rõ để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý. Việc hiểu và thực hiện đúng các nghĩa vụ thuế không chỉ giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định mà còn tối ưu hóa chi phí tài chính. Trong bối cảnh kinh tế số hóa ngày càng phát triển, việc quản lý thuế hiệu quả trở thành lợi thế cạnh tranh. Cùng Công ty kế toán ACC tìm hiểu chi tiết để hỗ trợ doanh nghiệp của bạn.

1. Các loại thuế doanh nghiệp phải nộp

Theo quy định của pháp luật hiện hành, doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam phải thực hiện nghĩa vụ nộp các loại thuế chủ yếu. Trong đó, thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng đối với thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025. Đồng thời, thuế giá trị gia tăng được thực hiện theo Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024, áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp cung ứng trên thị trường, trừ các trường hợp thuộc diện không chịu thuế hoặc được miễn thuế theo quy định của pháp luật. Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục chịu thuế đặc biệt thì còn phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025.

Bên cạnh các sắc thuế nêu trên, doanh nghiệp còn có nghĩa vụ tài chính bắt buộc liên quan đến người lao động. Cụ thể, doanh nghiệp phải tham gia và đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, đồng thời thực hiện nghĩa vụ về bảo hiểm thất nghiệp theo Luật Việc làm năm 2025. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định về thuế và bảo hiểm không chỉ bảo đảm trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, mà còn góp phần tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh ổn định, minh bạch và bền vững.

2. Quy định pháp lý liên quan đến nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nghĩa vụ nộp thuế là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp khi tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nguyên tắc này được xác lập tại Luật Quản lý thuế năm 2019, theo đó doanh nghiệp có trách nhiệm đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế đầy đủ, đúng thời hạn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nghĩa vụ thuế của mình. Tùy theo lĩnh vực hoạt động, doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ đối với các sắc thuế tương ứng như thuế giá trị gia tăng theo Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024, thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, và thuế tiêu thụ đặc biệt theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025.

Bên cạnh các sắc thuế trực tiếp, pháp luật còn quy định doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến người lao động, bao gồm việc tham gia và đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc. Cụ thể, doanh nghiệp có trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, và bảo hiểm thất nghiệp theo Luật Việc làm năm 2025. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định pháp lý về thuế và bảo hiểm không chỉ bảo đảm tính hợp pháp trong hoạt động kinh doanh, mà còn giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, xử phạt vi phạm hành chính và tranh chấp phát sinh.

>> Đọc thêm: Hướng dẫn kê khai bổ sung thuế GTGT

Xem thêm: Quy định về hoàn thuế VAT mua xe ô tô

3. Quy trình kê khai và nộp các loại thuế doanh nghiệp phải nộp

Để thực hiện nghĩa vụ thuế một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình kê khai và nộp các loại thuế doanh nghiệp phải nộp theo hướng dẫn của cơ quan thuế. Quy trình này được thiết kế đơn giản hóa qua hệ thống điện tử, giúp giảm thời gian và chi phí.

Bước 1: Đăng ký thuế và xác định nghĩa vụ thuế

Doanh nghiệp thực hiện đăng ký thuế khi thành lập và xác định các loại thuế phải nộp căn cứ vào ngành nghề kinh doanh, quy mô hoạt động và phương pháp tính thuế. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp xác định nghĩa vụ đối với các sắc thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) và các khoản thuế khác theo quy định của pháp luật thuế.

Bước 2: Lập hồ sơ kê khai thuế

Doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế theo tháng, quý hoặc năm tùy từng loại thuế và quy mô doanh nghiệp. Hồ sơ kê khai bao gồm tờ khai thuế, phụ lục kèm theo và các chứng từ liên quan, được lập đúng mẫu biểu do cơ quan thuế ban hành và phản ánh trung thực số liệu phát sinh trong kỳ tính thuế.

Bước 3: Nộp hồ sơ kê khai thuế

Hồ sơ kê khai thuế được nộp bằng phương thức điện tử thông qua hệ thống của cơ quan thuế trong thời hạn luật định. Trường hợp hồ sơ có sai sót, doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai bổ sung, điều chỉnh theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Bước 4: Nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước

Sau khi kê khai, doanh nghiệp thực hiện nộp tiền thuế phải nộp theo số liệu đã kê khai vào ngân sách nhà nước, đúng thời hạn, đúng tài khoản và đúng nội dung thu. Việc nộp thuế có thể thực hiện bằng phương thức điện tử thông qua ngân hàng hoặc cổng thanh toán của cơ quan thuế.

Bước 5: Quyết toán thuế và lưu trữ hồ sơ

Cuối kỳ tính thuế năm, doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế, đối chiếu số thuế đã nộp với số thuế phải nộp theo quy định. Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm lưu trữ hồ sơ, chứng từ kế toán – thuế để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4. Các trường hợp miễn giảm thuế cho doanh nghiệp

Theo quy định của pháp luật thuế, doanh nghiệp được miễn hoặc giảm thuế trong một số trường hợp nhất định nhằm khuyến khích đầu tư, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và bảo đảm an sinh xã hội. Trước hết, miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng đối với doanh nghiệp mới thành lập từ dự án đầu tư, doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi đầu tư, hoặc doanh nghiệp thực hiện dự án nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025. Ngoài ra, doanh nghiệp có thu nhập từ hoạt động giáo dục, y tế, môi trường, xã hội hóa cũng thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế theo quy định.

Bên cạnh đó, pháp luật còn quy định các trường hợp miễn, giảm thuế khác nhằm hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn. Cụ thể, doanh nghiệp có thể được miễn hoặc giảm tiền thuế, tiền chậm nộp trong trường hợp bị thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, sự kiện bất khả kháng theo Luật Quản lý thuế năm 2019. Đối với thuế giá trị gia tăng, một số hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi theo Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024. Việc miễn, giảm thuế chỉ được áp dụng khi doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định và thực hiện đúng thủ tục, hồ sơ theo quy định của cơ quan thuế.

5. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp mới thành lập phải nộp những loại thuế nào đầu tiên?

Doanh nghiệp mới thành lập trước hết phải thực hiện lệ phí môn bài (năm đầu được miễn nhưng vẫn phải kê khai đúng hạn). Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo tháng hoặc quý, kể cả khi chưa phát sinh doanh thu. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được tạm nộp theo quý khi có kết quả kinh doanh. Ngoài ra, nếu có sử dụng lao động, doanh nghiệp còn phải kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tham gia các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định pháp luật.

Làm thế nào để được miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp?

Để được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), doanh nghiệp phải thuộc đối tượng và đáp ứng điều kiện ưu đãi thuế theo quy định pháp luật. Cụ thể, ưu đãi thường áp dụng với doanh nghiệp mới thành lập từ dự án đầu tư, hoạt động trong lĩnh vực ưu đãi (công nghệ cao, giáo dục, y tế, môi trường…) hoặc tại địa bàn kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Doanh nghiệp cần thực hiện đúng chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế đầy đủ, đúng hạn. Việc miễn, giảm được áp dụng trong thời gian nhất định và phải tự xác định khi kê khai, quyết toán thuế TNDN theo quy định.

Hậu quả nếu không nộp đúng hạn các loại thuế doanh nghiệp phải nộp?

Nếu doanh nghiệp không nộp thuế đúng hạn, sẽ bị tính tiền chậm nộp theo tỷ lệ phần trăm trên số thuế nợ theo quy định pháp luật thuế. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt tăng dần tùy thời gian và mức độ vi phạm. Trường hợp chậm nộp kéo dài, cơ quan thuế có quyền cưỡng chế thi hành như trích tiền từ tài khoản, ngừng sử dụng hóa đơn hoặc kê biên tài sản. Việc vi phạm nghĩa vụ thuế còn ảnh hưởng đến uy tín, khả năng vay vốn và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Các loại thuế doanh nghiệp phải nộp đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định tài chính và tuân thủ pháp luật, giúp doanh nghiệp tập trung vào phát triển kinh doanh. Việc nắm vững các quy định từ Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Quản lý thuế không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tận dụng ưu đãi hiệu quả. Để được hỗ trợ chuyên sâu về kê khai, quyết toán và tối ưu hóa thuế, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC ngay hôm nay. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng đồng hành, mang lại giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp bạn.