Chi phí nhân công trong sản xuất là một trong những khoản chi phí lớn và quan trọng nhất, trực tiếp ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm, lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Cùng Công ty kế toán ACC tìm hiểu hướng dẫn chi tiết và chuẩn nhất về cách tính chi phí nhân công trong sản xuất theo Bộ luật Lao động 2019, Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Công đoàn 2024 và Thông tư 99/2025/TT-BTC

1. Vai trò của chi phí nhân công trong sản xuất

Chi phí nhân công trong sản xuất là toàn bộ các khoản chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để sử dụng lao động trong quá trình sản xuất sản phẩm và dịch vụ.

• Vai trò quan trọng : Đây là yếu tố then chốt quyết định giá thành sản phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận gộp và khả năng cạnh tranh. Việc tính toán đúng giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sử dụng lao động, xây dựng định mức nhân công và lập kế hoạch nguồn nhân lực dài hạn.
• Phân loại cơ bản : Chi phí nhân công được chia thành chi phí nhân công trực tiếp (công nhân trực tiếp sản xuất) và chi phí nhân công gián tiếp (quản lý phân xưởng, kỹ thuật viên hỗ trợ), giúp kế toán dễ dàng tập hợp và phân bổ theo đối tượng.
• Ý nghĩa trong quản trị : Chi phí nhân công thường chiếm 20-40% tổng chi phí sản xuất tùy ngành. Kiểm soát tốt khoản chi này giúp doanh nghiệp giảm giá thành, tăng năng suất lao động và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quyền lợi người lao động theo Luật Công đoàn 2024.

2. Chi phí nhân công trong sản xuất là gì? Cách tính chuẩn nhất

Chi phí nhân công trong sản xuất là tổng hợp tất cả các khoản tiền mà doanh nghiệp chi trả và trích nộp cho người lao động tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt động sản xuất.

• Định nghĩa theo quy định : Theo Bộ luật Lao động 2019 và Thông tư 99/2025/TT-BTC, chi phí nhân công trong sản xuất bao gồm tiền lương theo hợp đồng, phụ cấp, thưởng năng suất, các khoản trích nộp BHXH, BHYT, BHTN, kinh phí công đoàn và các khoản chi khác mang tính chất lương, được tính vào chi phí sản xuất khi phát sinh thực tế và có chứng từ hợp pháp.
• Cách tính chi phí nhân công trực tiếp : = Tiền lương theo sản phẩm + Phụ cấp + Các khoản trích nộp (BHXH 14%, BHYT 3%, BHTN 1%, Kinh phí công đoàn 2%) × Số lượng công nhân trực tiếp sản xuất. Doanh nghiệp phải xây dựng định mức thời gian và năng suất lao động để tính chính xác.
• Cách tính chi phí nhân công gián tiếp : Bao gồm lương cán bộ kỹ thuật, quản lý phân xưởng, nhân viên bảo trì… được tập hợp vào chi phí sản xuất chung (TK 627) và phân bổ theo tiêu thức hợp lý (thường theo chi phí nhân công trực tiếp hoặc máy giờ máy).
• Công thức tính tổng chi phí nhân công : Tổng chi phí nhân công = Chi phí nhân công trực tiếp + Chi phí nhân công gián tiếp. Cuối kỳ, toàn bộ được kết chuyển vào TK 154 và phân bổ vào giá thành sản phẩm hoàn thành theo quy định.

Xem thêm: Kết chuyển chi phí sản xuất kinh doanh dở dang chi tiết

3. Các khoản mục cấu thành chi phí nhân công trong sản xuất

Chi phí nhân công trong sản xuất gồm nhiều khoản mục khác nhau, đòi hỏi kế toán phải phân loại rõ ràng để hạch toán chính xác.

• Tiền lương và phụ cấp : Tiền lương cơ bản theo hợp đồng lao động, lương theo sản phẩm, lương khoán, phụ cấp chức vụ, phụ cấp độc hại, phụ cấp khu vực, phụ cấp thâm niên… theo Bộ luật Lao động 2019. Đây là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí nhân công.
• Các khoản trích nộp bảo hiểm : Doanh nghiệp trích nộp BHXH 14%, BHYT 3%, BHTN 1% trên quỹ lương (tổng 18%) và trích kinh phí công đoàn 2% theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Công đoàn 2024. Đây là khoản chi phí bắt buộc và được trừ khi tính thuế TNDN.
• Thưởng và các khoản chi khác : Thưởng năng suất, thưởng hiệu quả công việc, thưởng lễ Tết, hỗ trợ ăn ca, đồng phục, đào tạo… nếu có chứng từ hợp pháp và phục vụ trực tiếp cho sản xuất thì được tính vào chi phí nhân công.
• Chi phí nhân công gián tiếp : Lương cán bộ kỹ thuật, quản đốc phân xưởng, nhân viên bảo trì máy móc… được hạch toán vào TK 627 và phân bổ vào chi phí sản xuất chung theo tiêu thức hợp lý.

Xem thêm: Chi phí cơ hội là gì? Thông tin chi tiết

4. Quy trình hạch toán chi phí nhân công trong sản xuất

Hạch toán chi phí nhân công trong sản xuất cần thực hiện theo trình tự rõ ràng, đầy đủ chứng từ và nhất quán.

• Bước 1: Xác định và lập bảng lương : Kế toán lập bảng chấm công, bảng thanh toán lương theo sản phẩm hoặc theo thời gian, tính đầy đủ phụ cấp và các khoản trích nộp theo Luật Lao động 2019.
• Bước 2: Ghi nhận chi phí nhân công trực tiếp : Ghi Nợ TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), Có TK 334 (Phải trả người lao động) và các TK 338 (Các khoản trích nộp).
• Bước 3: Ghi nhận chi phí nhân công gián tiếp : Ghi Nợ TK 627 (Chi phí sản xuất chung), Có TK 334 và TK 338 đối với nhân viên quản lý phân xưởng và hỗ trợ sản xuất.
• Bước 4: Kết chuyển chi phí : Cuối kỳ kết chuyển toàn bộ chi phí nhân công từ TK 622 và TK 627 vào TK 154, sau đó phân bổ vào giá thành sản phẩm hoàn thành và chi phí dở dang.

5. Lưu ý quan trọng và sai sót thường gặp khi tính chi phí nhân công trong sản xuất

Việc tính và hạch toán chi phí nhân công trong sản xuất đòi hỏi sự chính xác cao để tránh rủi ro thuế và tranh chấp lao động.

• Lưu ý về chứng từ : Phải có hợp đồng lao động, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, biên bản nghiệm thu sản phẩm và chứng từ trích nộp BHXH đầy đủ. Thanh toán lương trên 20 triệu đồng/tháng phải qua ngân hàng.
• Nguyên tắc tính lương : Tiền lương tối thiểu không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng, phải trả lương đúng hạn và đầy đủ các khoản phụ cấp theo Bộ luật Lao động 2019.
• Sai sót thường gặp : Không trích nộp đầy đủ BHXH, BHYT, tính sai phụ cấp, nhầm lẫn giữa nhân công trực tiếp và gián tiếp, hoặc không đánh giá đúng chi phí nhân công dở dang.
• Rủi ro pháp lý : Sai sót có thể dẫn đến truy thu thuế, phạt vi phạm hành chính về lao động và bảo hiểm xã hội, thậm chí tranh chấp với người lao động theo Luật Công đoàn 2024.

6. Câu hỏi thường gặp về chi phí nhân công trong sản xuất

Chi phí nhân công trực tiếp được hạch toán trên tài khoản nào?

Chi phí nhân công trực tiếp được hạch toán trên Tài khoản 622 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Các khoản trích nộp BHXH của doanh nghiệp có được trừ khi tính thuế TNDN không?

Có, toàn bộ khoản trích nộp BHXH, BHYT, BHTN theo quy định được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Lương thử việc có được tính vào chi phí nhân công sản xuất không?

Có, lương thử việc được tính vào chi phí nhân công nếu người lao động tham gia trực tiếp vào hoạt động sản xuất.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa tính chi phí nhân công như thế nào?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC với cách hạch toán đơn giản hơn nhưng vẫn phải đảm bảo đầy đủ chứng từ và trích nộp bảo hiểm đúng quy định.

Nếu bạn cần hỗ trợ xây dựng bảng tính chi phí nhân công trong sản xuất, hướng dẫn hạch toán chi tiết hoặc tư vấn tối ưu chi phí lao động cho doanh nghiệp, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp. Để được tư vấn chi tiết và thực hiện thủ tục hiệu quả, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC ngay hôm nay.