Chi nhánh công ty có được tham gia đấu thầu là một vấn đề pháp lý quan trọng mà nhiều doanh nghiệp gặp phải khi mở rộng hoạt động, đặc biệt trong bối cảnh các gói thầu công ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Việc hiểu rõ quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa cơ hội tham gia các dự án lớn, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững. Hãy cùng Công ty kế toán ACC khám phá sâu hơn.

1. Chi nhánh công ty có được tham gia đấu thầu hay không?

Theo Luật Đấu thầu 2023, chi nhánh công ty không được công nhận là một pháp nhân độc lập riêng biệt so với công ty mẹ, vì chi nhánh chỉ là đơn vị phụ thuộc được thành lập để thực hiện một phần hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chính. Do đó, chi nhánh công ty có được tham gia đấu thầu hay không phụ thuộc vào việc chi nhánh có được ủy quyền hợp pháp từ công ty mẹ hay không.

Cụ thể, Luật Đấu thầu 2023 tại Điều 4 quy định nhà thầu là tổ chức, cá nhân có năng lực pháp luật dân sự, trong đó doanh nghiệp là một trong những đối tượng chính. Chi nhánh, với tư cách là bộ phận của doanh nghiệp, không thể tự mình ký kết hợp đồng độc lập mà phải hành động dưới danh nghĩa và sự ủy quyền của công ty mẹ.

Trong thực tiễn, nhiều trường hợp chi nhánh tham gia đấu thầu dưới hình thức nhà thầu phụ hoặc đại diện thực hiện, nhưng điều này đòi hỏi hồ sơ đấu thầu phải thể hiện rõ mối quan hệ với công ty mẹ để đảm bảo tính hợp pháp. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến việc bị loại khỏi gói thầu hoặc thậm chí bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 90 của luật này. Để xác định cụ thể, doanh nghiệp cần kiểm tra giấy phép hoạt động của chi nhánh và các văn bản ủy quyền nội bộ, đảm bảo phù hợp với yêu cầu của bên mời thầu.

Tổng thể, chi nhánh công ty có thể được tham gia đấu thầu, nhưng chỉ trong khuôn khổ ủy quyền và không thay thế vai trò của pháp nhân chính.

>> Đọc thêm: Thủ tục thay đổi tên chi nhánh công ty đúng chuẩn

2. Cơ sở pháp lý quy định về sự tham gia của chi nhánh trong đấu thầu

Luật Đấu thầu 2023 cung cấp khung pháp lý toàn diện cho hoạt động lựa chọn nhà thầu, trong đó nhấn mạnh vào năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu tham dự. Theo Điều 5 của luật, nhà thầu phải đáp ứng các điều kiện về tư cách pháp lý, tài chính và kỹ thuật, và chi nhánh được xem xét như một phần của doanh nghiệp mẹ trong việc đánh giá này.

Ví dụ, khi chi nhánh tham gia, bên mời thầu sẽ kiểm tra báo cáo tài chính tổng hợp của công ty mẹ, không phải riêng lẻ chi nhánh, vì chi nhánh không có sổ sách kế toán độc lập theo Luật Kế toán 2015. Điều này có nghĩa là chi nhánh công ty có được tham gia đấu thầu chỉ khi toàn bộ năng lực của doanh nghiệp được chứng minh đầy đủ, tránh tình trạng chi nhánh “mượn” uy tín mà không có sự hỗ trợ thực chất từ trụ sở chính.

Hơn nữa, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu (dựa trên các quy định liên quan) yêu cầu hồ sơ dự thầu phải bao gồm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty mẹ và quyết định thành lập chi nhánh, đảm bảo tính minh bạch. Trong các gói thầu lớn như xây dựng hạ tầng hoặc cung cấp dịch vụ công, việc chi nhánh tham gia giúp doanh nghiệp phân bổ nguồn lực địa phương hiệu quả, nhưng phải tuân thủ nguyên tắc không phân mảnh hóa để trốn tránh trách nhiệm. Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến cơ quan quản lý đấu thầu địa phương để áp dụng đúng, tránh các tranh chấp phát sinh sau khi trúng thầu.

Xem thêm: Cách đăng ký chi nhánh công ty qua mạng

3. Điều kiện cần thiết để chi nhánh được phép tham gia đấu thầu

Để chi nhánh công ty được tham gia đấu thầu, doanh nghiệp phải đáp ứng một số điều kiện cơ bản theo Luật Đấu thầu 2023, tập trung vào năng lực pháp lý và chuyên môn. Trước hết, chi nhánh cần có quyết định thành lập hợp pháp từ công ty mẹ, được ghi nhận trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, và phải hoạt động trong lĩnh vực liên quan đến gói thầu. Tiếp theo, văn bản ủy quyền rõ ràng từ ban lãnh đạo công ty mẹ là bắt buộc, quy định phạm vi trách nhiệm của chi nhánh trong quá trình đấu thầu và thực hiện hợp đồng, theo Điều 15 của luật.

Về năng lực tài chính, chi nhánh không cần chứng minh riêng mà dựa vào báo cáo tài chính hợp nhất của doanh nghiệp, nhưng phải chứng tỏ khả năng huy động nguồn lực địa phương nếu gói thầu yêu cầu. Kinh nghiệm tham gia các dự án tương tự cũng được đánh giá dựa trên thành tích của cả công ty, với chi nhánh đóng góp bằng các hợp đồng đã thực hiện dưới sự giám sát của trụ sở chính.

Ngoài ra, chi nhánh phải không thuộc diện bị cấm tham gia đấu thầu theo Điều 16, như trường hợp vi phạm pháp luật trước đó. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bao gồm cam kết bảo lãnh dự thầu từ công ty mẹ, sẽ tăng cơ hội thành công. Doanh nghiệp nên đánh giá nội bộ để đảm bảo chi nhánh không chỉ tham gia mà còn góp phần thực hiện hiệu quả, tránh rủi ro pháp lý sau này.

Xem thêm: Thủ tục thành lập chi nhánh công ty bảo vệ chi tiết

4. Quyền lợi và rủi ro khi chi nhánh tham gia đấu thầu

Khi chi nhánh công ty được tham gia đấu thầu, doanh nghiệp sẽ hưởng một số quyền lợi đáng kể, nhưng cũng đối mặt với các rủi ro cần lưu ý theo Luật Đấu thầu 2023. Về quyền lợi, chi nhánh giúp công ty mẹ tiếp cận thị trường địa phương dễ dàng hơn, đặc biệt trong các gói thầu yêu cầu sự hiện diện tại chỗ, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh so với đối thủ nước ngoài.

Theo Điều 20, nhà thầu trúng thầu có quyền yêu cầu thanh toán đúng hạn và hỗ trợ từ bên mời thầu, và chi nhánh có thể đại diện thực hiện để rút ngắn thời gian triển khai dự án. Hơn nữa, thành tích của chi nhánh sẽ góp phần tích lũy kinh nghiệm cho toàn doanh nghiệp, hỗ trợ các gói thầu lớn hơn trong tương lai.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất là trách nhiệm pháp lý: mọi sai sót của chi nhánh đều quy về công ty mẹ, có thể dẫn đến phạt tiền lên đến 20% giá trị hợp đồng theo Điều 88. Ngoài ra, nếu ủy quyền không rõ ràng, chi nhánh có thể bị loại khỏi đấu thầu do thiếu tư cách pháp lý, gây thiệt hại về thời gian và chi phí chuẩn bị.

Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống giám sát chặt chẽ, bao gồm báo cáo định kỳ từ chi nhánh về tiến độ, để giảm thiểu rủi ro. Trong bối cảnh kinh tế số hóa, việc sử dụng công nghệ quản lý dự án sẽ giúp chi nhánh tham gia hiệu quả hơn, đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

Chi nhánh công ty cần những giấy tờ gì để tham gia đấu thầu?

Để chi nhánh tham gia đấu thầu theo Luật Đấu thầu 2023, cần chuẩn bị Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty mẹ, quyết định thành lập chi nhánh, và văn bản ủy quyền cụ thể từ ban lãnh đạo. Hồ sơ còn bao gồm báo cáo tài chính gần nhất, chứng chỉ năng lực hành nghề nếu áp dụng, và cam kết bảo lãnh dự thầu. Bên mời thầu sẽ kiểm tra tính hợp pháp của các tài liệu này để đảm bảo chi nhánh hành động dưới danh nghĩa doanh nghiệp chính, tránh trường hợp thiếu sót dẫn đến bị loại.

Nếu chi nhánh trúng thầu, công ty mẹ chịu trách nhiệm như thế nào?

Khi chi nhánh trúng thầu, công ty mẹ chịu toàn bộ trách nhiệm pháp lý và thực hiện hợp đồng theo Điều 25 Luật Đấu thầu 2023, vì chi nhánh không có tư cách pháp nhân độc lập. Điều này bao gồm nghĩa vụ thanh toán, bồi thường thiệt hại nếu vi phạm, và báo cáo tiến độ dự án. Công ty mẹ phải hỗ trợ tài chính và nhân sự cho chi nhánh để đảm bảo hoàn thành đúng hạn, tránh các biện pháp xử phạt như đình chỉ hoạt động đấu thầu.

Chi nhánh nước ngoài có được tham gia đấu thầu tại Việt Nam không?

Chi nhánh của công ty nước ngoài có thể tham gia đấu thầu tại Việt Nam nếu đáp ứng Điều 6 Luật Đấu thầu 2023, với điều kiện có Giấy chứng nhận đầu tư và đăng ký kinh doanh theo Luật Đầu tư 2020. Họ phải chứng minh năng lực tương đương doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm kinh nghiệm quốc tế và cam kết tuân thủ pháp luật địa phương. Tuy nhiên, một số gói thầu hạn chế đối với nhà thầu nước ngoài, nên cần kiểm tra thông báo mời thầu cụ thể để tránh loại trừ.

Chi nhánh công ty có được tham gia đấu thầu là vấn đề then chốt giúp doanh nghiệp mở rộng mà không gặp trở ngại pháp lý, nhưng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng dựa trên Luật Đấu thầu 2023. Việc nắm bắt rõ ràng các quy định không chỉ nâng cao cơ hội trúng thầu mà còn bảo vệ lợi ích lâu dài của doanh nghiệp. Nếu bạn đang băn khoăn về thủ tục hoặc cần hỗ trợ cụ thể, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên sâu và giải pháp tối ưu.