Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Nguyên tắc phân bổ chi phí máy thi công trong kế toán xây dựng

Trong hoạt động của doanh nghiệp xây dựng, chi phí máy thi công phát sinh chung cho nhiều công trình được coi là chi phí gián tiếp, cần được phân bổ hợp lý để xác định đúng giá thành từng công trình theo quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Nguyên tắc cơ bản là phân bổ phải đảm bảo tính phù hợp, nhất quán và có cơ sở khoa học, nhằm phản ánh đúng bản chất kinh tế của chi phí. Việc phân bổ không chỉ giúp tính toán giá thành chính xác mà còn hỗ trợ quản lý chi phí hiệu quả, tránh tình trạng méo mó báo cáo tài chính.

Xem thêm: Mọi người cho em hỏi nếu một vài ngày quên không ghi nhận doanh thu rồi sau đó nhớ lại và ghi bổ sung thì có ảnh hưởng gì không ạ?

So sánh hai phương pháp phân bổ: Theo giờ máy và theo doanh thu

• Phân bổ theo giờ máy: Phương pháp này dựa trên thời gian thực tế mà máy thi công được sử dụng cho từng công trình, thường được ghi nhận qua biên bản nghiệm thu ca máy hoặc nhật ký thi công. Đây là cách tiếp cận trực tiếp và khách quan, phù hợp với bản chất chi phí máy móc (liên quan đến thời gian vận hành). Theo Thông tư 20/2026/TT-BTC, phương pháp này được khuyến khích khi có dữ liệu đo lường cụ thể, giúp phân bổ chính xác hơn so với các yếu tố gián tiếp khác. Ưu điểm là dễ kiểm soát và kiểm toán, giảm rủi ro tranh chấp với cơ quan thuế.
• Phân bổ theo doanh thu từng công trình: Phương pháp này sử dụng tỷ lệ doanh thu (hoặc giá trị hợp đồng) của từng công trình làm cơ sở phân bổ, thường áp dụng khi không có dữ liệu chi tiết về sử dụng máy. Tuy nhiên, theo Thông tư 20/2026/TT-BTC, cách này chỉ hợp lý nếu doanh thu phản ánh đúng mức độ đóng góp của chi phí máy, nhưng thực tế thường không chính xác vì doanh thu có thể bị ảnh hưởng bởi yếu tố giá cả thị trường hoặc tiến độ thanh toán, dẫn đến phân bổ không công bằng (ví dụ: công trình lớn về quy mô nhưng doanh thu thấp do chậm thanh toán sẽ bị phân bổ ít chi phí hơn thực tế).

Khuyến nghị phương pháp hợp lý hơn

Xem thêm: Cho em hỏi nếu một khách gom nhiều đơn trong ngày rồi thanh toán một lần thì khi ghi nhận có cần tách ra từng đơn không ạ?

Phân bổ theo giờ máy hợp lý và ưu tiên hơn so với theo doanh thu, vì nó trực tiếp liên quan đến mức độ sử dụng tài nguyên máy móc, đảm bảo tính chính xác cao theo nguyên tắc kế toán tại Thông tư 20/2026/TT-BTC. Doanh nghiệp nên duy trì hồ sơ theo dõi giờ máy (như bảng chấm công máy hoặc phần mềm quản lý) để làm cơ sở hạch toán. Nếu dữ liệu giờ máy không đầy đủ, có thể kết hợp với phương pháp theo doanh thu làm phương án dự phòng, nhưng phải ghi chú rõ ràng trong sổ sách và báo cáo tài chính để tránh sai sót khi quyết toán thuế.

Việc tuân thủ nguyên tắc phân bổ chi phí đúng quy định giúp doanh nghiệp xây dựng tránh rủi ro kiểm tra thuế, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý dự án. Đồng thời, nó đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính, hỗ trợ ra quyết định kinh doanh chính xác. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.