Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về chứng từ đầu vào đối với hộ kinh doanh bán thực phẩm

Theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ, hộ kinh doanh cá thể phải có chứng từ hợp pháp chứng minh nguồn gốc hàng hóa đầu vào để đảm bảo tính minh bạch trong kê khai thuế. Khi nhập hàng từ chợ đầu mối mà không có hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) hoặc chứng từ tương đương (như biên nhận, hợp đồng mua bán), hộ kinh doanh không thể chứng minh được chi phí hợp lý, hợp lệ. Điều này dẫn đến việc không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào (nếu hộ kinh doanh đăng ký phương pháp khấu trừ) theo Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đối với thực phẩm, chứng từ đầu vào còn giúp tuân thủ quy định về truy xuất nguồn gốc theo Luật An toàn thực phẩm 2010, tránh rủi ro bị cơ quan quản lý thị trường kiểm tra.

Xem thêm: Cho em hỏi hộ kinh doanh bán đồ điện gia dụng nếu khách thanh toán bằng tiền mặt là chủ yếu thì có bắt buộc phải dùng máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế không ạ?

Rủi ro khi xuất hóa đơn điện tử cho hàng bán ra

Khi hộ kinh doanh xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 01/7/2022), cơ quan thuế có quyền kiểm tra chéo dữ liệu hóa đơn bán ra với chứng từ đầu vào. Nếu phát hiện không có hóa đơn đầu vào hợp lệ, hộ kinh doanh có thể gặp các rủi ro sau:

• Rủi ro về thuế GTGT: Không được khấu trừ thuế đầu vào, dẫn đến phải nộp toàn bộ thuế đầu ra, tăng gánh nặng tài chính. Trường hợp kê khai sai, có thể bị truy thu thuế kèm lãi chậm nộp theo Luật Quản lý thuế 2019.
• Rủi ro bị xử phạt hành chính: Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn, nếu không lưu giữ chứng từ đầu vào hợp pháp, mức phạt đối với hành vi không lập hóa đơn hoặc chứng từ theo quy định. Nếu bị xác định là trốn thuế, mức phạt tăng trên số thuế trốn.
• Rủi ro khác: Trong trường hợp kiểm tra đột xuất từ cơ quan thuế hoặc quản lý thị trường, hộ kinh doanh có thể bị tạm đình chỉ kinh doanh nếu không chứng minh được nguồn gốc thực phẩm, dẫn đến mất uy tín và thiệt hại kinh doanh.

Các biện pháp giảm thiểu rủi ro

Xem thêm: Dạ cho em hỏi hộ kinh doanh có được chuyển đổi lên doanh nghiệp nếu doanh thu tăng cao không ạ?

Để tránh các vấn đề trên, hộ kinh doanh nên:

• Yêu cầu nhà cung cấp tại chợ đầu mối cung cấp hóa đơn điện tử hoặc biên nhận có đóng dấu, chữ ký theo quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ thay thế như phiếu xuất kho, hợp đồng nếu nhà cung cấp là hộ kinh doanh nhỏ không bắt buộc xuất hóa đơn.
• Đăng ký phương pháp tính thuế khoán nếu phù hợp, giúp giảm gánh nặng chứng minh đầu vào theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP.

Việc tuân thủ đầy đủ quy định về hóa đơn và chứng từ giúp hộ kinh doanh tránh các khoản phạt nặng, đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định và minh bạch. Đồng thời, giảm thiểu rủi ro bị kiểm tra, truy thu thuế, từ đó bảo vệ lợi ích lâu dài. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.