Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Xử lý khoản thưởng doanh số hoặc tiền trưng bày (chiết khấu thương mại) vào giá đầu vào
Đối với hộ kinh doanh cá thể thuộc nhóm 3 (nộp thuế theo phương pháp khoán theo quy định tại Thông tư 88/2021/TT-BTC), việc ghi nhận giá đầu vào phải dựa trên hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) số 13/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung năm 2013, 2016, 2020) và Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn về hóa đơn, chứng từ. Khoản thưởng doanh số hoặc tiền trưng bày (tương đương chiết khấu 15% hoặc 75.000 đồng) nếu không được nhà cung cấp xuất hóa đơn riêng hoặc điều chỉnh hóa đơn gốc, thì không được phép tự động khấu trừ trực tiếp vào giá trị hàng hóa đầu vào (từ 500.000 đồng xuống 425.000 đồng). Lý do là pháp luật yêu cầu mọi khoản chiết khấu thương mại phải có chứng từ rõ ràng để đảm bảo tính minh bạch, tránh rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra sổ sách.
Nếu hộ kinh doanh tự điều chỉnh giá đầu vào mà không có chứng từ hợp lệ (như hợp đồng chiết khấu, biên bản thỏa thuận hoặc hóa đơn GTGT điều chỉnh theo Điều 20 Thông tư 40/2021/TT-BTC), khoản tiền thưởng này sẽ được coi là thu nhập khác, phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo Luật Thuế TNCN số 04/2007/QH12 (sửa đổi, bổ sung) và Thông tư 88/2021/TT-BTC. Cụ thể, hộ kinh doanh cần ghi nhận khoản thưởng vào doanh thu chịu thuế với tỷ lệ 1% (đối với hoạt động thương mại) hoặc theo tỷ lệ khoán phù hợp, và không được dùng để giảm giá vốn đầu vào trên hóa đơn gốc.
Để xử lý hợp lý, Anh/Chị nên yêu cầu nhà cung cấp xuất hóa đơn GTGT cho khoản chiết khấu (nếu họ là đối tượng kê khai thuế theo phương pháp khấu trừ) hoặc lập biên bản thỏa thuận chiết khấu kèm chứng từ chuyển khoản ngân hàng, sau đó kê khai riêng khoản này như thu nhập phát sinh. Việc này giúp tránh tình trạng không khớp giữa giá trị thực tế và hóa đơn, giảm rủi ro bị cơ quan thuế truy thu hoặc phạt hành chính từ 20% đến 100% số thuế gian lận theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 41/2022/NĐ-CP).
Việc bán ra với giá thấp hơn giá đầu vào trên hóa đơn có bị coi là trốn thuế GTGT không
Hộ kinh doanh nhóm 3 nộp thuế GTGT theo phương pháp khoán dựa trên doanh thu ước tính hàng năm (theo Thông tư 88/2021/TT-BTC), không khấu trừ thuế đầu vào như doanh nghiệp kê khai theo phương pháp khấu trừ. Do đó, việc bán hàng với giá 450.000 đồng (thấp hơn giá đầu vào trên hóa đơn 500.000 đồng) không cấu thành hành vi trốn thuế GTGT, miễn là Anh/Chị kê khai đầy đủ doanh thu bán ra thực tế và nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu (thường 1% cho hoạt động thương mại theo Phụ lục I Thông tư 88/2021/TT-BTC). Pháp luật không quy định giá bán phải cao hơn giá mua trên hóa đơn; thuế GTGT chỉ tính trên giá bán thực tế (bao gồm các khoản chiết khấu cho khách nếu có chứng từ), theo Điều 7 Luật Thuế GTGT.
Tuy nhiên, nếu cơ quan thuế phát hiện doanh thu kê khai không khớp với thực tế (qua kiểm tra hóa đơn đầu ra hoặc báo cáo tài chính), Anh/Chị có thể bị truy thu thuế và phạt chậm nộp với mức 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp, hoặc phạt vi phạm hành chính từ 1.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Để tránh rủi ro, hộ kinh doanh nên lưu trữ đầy đủ hóa đơn đầu ra (nếu xuất theo quy định tại Điều 15 Thông tư 40/2021/TT-BTC) và ghi chép sổ sách doanh thu hàng tháng/quý, đồng thời báo cáo điều chỉnh doanh thu khoán nếu có biến động lớn so với ước tính ban đầu (theo Điều 10 Thông tư 88/2021/TT-BTC). Việc bán giá thấp do cạnh tranh là hợp lý, nhưng cần chứng minh doanh thu thực tế để tránh bị nghi ngờ kê khai sai.
Việc tuân thủ đúng quy định về chứng từ và kê khai giúp hộ kinh doanh tránh các rủi ro truy thu thuế, phạt hành chính, đồng thời đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững và minh bạch trước cơ quan quản lý. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC.
Để lại một bình luận