Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định ghi nhận nghĩa vụ thuê theo VAS 06

Theo Chuẩn mực kế toán số 06 (VAS 06) – Hợp đồng thuê tài sản, bên thuê phải ghi nhận nghĩa vụ thuê ban đầu tại giá trị hiện tại của các khoản thanh toán thuê tối thiểu trong thời hạn thuê, chiết khấu theo lãi suất ngầm định trong hợp đồng. Nghĩa vụ này phản ánh toàn bộ nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng thuê tài sản dài hạn, bao gồm cả các khoản thanh toán cố định và biến đổi nếu chúng được xác định rõ ràng. Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp cũng quy định việc áp dụng VAS 06 để đảm bảo tính chính xác và nhất quán trong báo cáo tài chính.

Xem thêm: Các bác cho hỏi hộ kinh doanh cũ dưới 500 triệu thì năm nay kê khai 2 lần vào 31/7 với 30/1 năm sau đúng không ạ, hay chỉ kê khai 1 lần vào năm sau thôi? Còn 2 lần là để cho hộ mới ra kinh doanh năm 2026 ạ?

Xử lý điều khoản điều chỉnh giá thuê theo chỉ số lạm phát

Trong trường hợp hợp đồng thuê có điều khoản điều chỉnh giá thuê hằng năm theo chỉ số lạm phát (ví dụ: chỉ số giá tiêu dùng – CPI), các khoản thanh toán này được coi là khoản thanh toán biến đổi liên kết với chỉ số. Theo khoản 10 VAS 06, khi ghi nhận nghĩa vụ thuê ban đầu, bên thuê cần ước tính các khoản thanh toán tương lai dựa trên chỉ số lạm phát hiện hành tại ngày bắt đầu hợp đồng, thay vì chỉ sử dụng mức giá cố định ban đầu. Việc ước tính này phải dựa trên thông tin đáng tin cậy, chẳng hạn như dự báo lạm phát từ nguồn chính thức (như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hoặc Tổng cục Thống kê), và được điều chỉnh định kỳ sau đó nếu có thay đổi đáng kể. Nếu không ước tính trước, báo cáo tài chính có thể không phản ánh đúng rủi ro và nghĩa vụ thực tế, dẫn đến sai lệch trong việc phân loại hợp đồng thuê tài chính hoặc thuê hoạt động.

Cách ước tính và ghi nhận ban đầu

Xem thêm: Cho mình hỏi doanh thu dưới 500 triệu thì có phải đi đăng ký kinh doanh không ạ hay chỉ báo cáo cuối năm thôi ạ?

Để ước tính, doanh nghiệp cần xác định thời hạn thuê, lãi suất chiết khấu (thường là lãi suất vay tương đương nếu không quy định rõ), và dự báo các lần điều chỉnh giá theo công thức trong hợp đồng (ví dụ: giá thuê năm sau = giá thuê năm trước x (1 + tỷ lệ lạm phát dự kiến)). Giá trị hiện tại được tính bằng cách chiết khấu từng khoản thanh toán ước tính về thời điểm ban đầu. Sau khi ghi nhận, nếu chỉ số lạm phát thực tế thay đổi, doanh nghiệp điều chỉnh nghĩa vụ thuê theo khoản 33 VAS 06, ghi nhận vào chi phí tài chính hoặc lợi nhuận/lỗ tương ứng. Việc này đảm bảo tuân thủ nguyên tắc thận trọng và đầy đủ trong kế toán, tránh rủi ro kiểm toán hoặc điều chỉnh báo cáo sau này.

Việc tuân thủ đúng quy định VAS 06 giúp doanh nghiệp phản ánh chính xác tình hình tài chính, tránh các sai sót dẫn đến phạt hành chính từ cơ quan thuế (theo Luật Quản lý thuế 2019, mức phạt đối với sai sót kế toán nghiêm trọng). Đồng thời, nó hỗ trợ quản lý dòng tiền hiệu quả hơn trong dài hạn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.