Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hình thức hợp tác kinh doanh không thành lập pháp nhân mới

Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC – Business Cooperation Contract) theo quy định tại Luật Đầu tư 2025 cho phép các bên cùng góp vốn, chia sẻ lợi nhuận mà không cần thành lập pháp nhân mới. Trong trường hợp này, một bên thường được chỉ định đứng tên quản lý tài khoản ngân hàng, ghi nhận toàn bộ doanh thu và chi phí phát sinh từ hoạt động hợp tác. Việc này nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ quy định kế toán, tránh rủi ro pháp lý liên quan đến giao dịch không rõ nguồn gốc.

Xem thêm: Bên em đang triển khai mô hình sản xuất theo đơn đặt hàng riêng lẻ, mỗi đơn có thiết kế và định mức khác nhau hoàn toàn, nhưng trong quá trình tập hợp chi phí thì phát sinh nhiều khoản chi dùng chung cho nhiều đơn mà không thể tách riêng theo từng mã, ví dụ như chi phí chạy thử máy, chi phí hiệu chỉnh khuôn, chi phí đào tạo công nhân cho sản phẩm mới, vậy khi phân bổ các khoản này vào giá thành từng đơn thì nên xây dựng tiêu thức riêng cho từng loại chi phí hay gom chung phân bổ theo tỷ lệ doanh thu dự kiến của từng hợp đồng để tránh sai lệch lợi nhuận giữa các kỳ?

Cách ghi nhận kế toán cho bên đứng tên

Bên đứng tên phải ghi nhận toàn bộ doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng hợp tác như hoạt động kinh doanh của chính mình, theo nguyên tắc kế toán kép tại Điều 4 Luật Kế toán 2015. Cụ thể, doanh thu được ghi nhận vào tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), chi phí vào các tài khoản tương ứng như 632 (Giá vốn hàng bán) hoặc 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), dựa trên Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Lợi nhuận sau thuế sẽ được phân bổ theo tỷ lệ góp vốn hoặc thỏa thuận trong hợp đồng, và bên đứng tên lập báo cáo phân chia nội bộ để chuyển giao phần lợi ích cho bên kia. Việc này không yêu cầu xuất hóa đơn GTGT cho phần phân chia, vì đây không phải giao dịch mua bán thông thường mà là chia sẻ kết quả kinh doanh nội bộ.

Cách ghi nhận kế toán cho bên còn lại

Xem thêm: Khi doanh nghiệp có nhiều khoản phải trả nội bộ giữa các phòng ban hạch toán phụ thuộc, việc bù trừ công nợ nội bộ có bắt buộc thực hiện trước khi lập báo cáo tài chính tổng hợp không?

Bên không đứng tên ghi nhận phần lợi ích (lợi nhuận phân chia) dựa trên báo cáo phân chia nội bộ do bên đứng tên cung cấp, chứ không phải yêu cầu xuất hóa đơn và ghi nhận như giao dịch mua bán. Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 08 (VAS 08) về hợp đồng xây dựng (áp dụng tương tự cho hợp đồng hợp tác kinh doanh có tính chất tương đồng), phần lợi nhuận được ghi nhận vào tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính) hoặc 711 (Thu nhập khác), tùy theo bản chất hoạt động, và phản ánh vào báo cáo kết quả kinh doanh. Báo cáo phân chia nội bộ phải được lập chi tiết, bao gồm cơ sở tính toán lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí), tỷ lệ phân bổ theo hợp đồng, và chữ ký xác nhận của cả hai bên để làm căn cứ kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo Luật Thuế TNDN 2025. Nếu ghi nhận sai như giao dịch mua bán, có thể dẫn đến sai lệch thuế GTGT (10% hoặc 0% tùy trường hợp) và bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Việc tuân thủ đúng quy định kế toán giúp doanh nghiệp tránh rủi ro kiểm toán, tối ưu hóa chi phí thuế và đảm bảo tính minh bạch trong quan hệ đối tác. Đồng thời, nó hỗ trợ việc phân tích hiệu quả kinh doanh chính xác hơn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.