Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Yêu cầu pháp lý về hệ thống tài khoản kế toán

Theo Luật Kế toán 2015, hệ thống tài khoản kế toán được xây dựng để phục vụ việc ghi nhận, xử lý và báo cáo thông tin tài chính, đảm bảo tính trung thực và hợp lý trong hoạt động kinh doanh. Thông tư 99/2025/TT-BTC (hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp) quy định chi tiết hệ thống tài khoản kế toán thống nhất, áp dụng chủ yếu cho báo cáo tài chính bắt buộc nộp cho cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, đối với báo cáo quản trị nội bộ, doanh nghiệp có quyền linh hoạt áp dụng các phương pháp kế toán quản trị bổ sung mà không bắt buộc phải thay đổi hệ thống tài khoản kế toán chính thức, miễn là không ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo tài chính.

Phân biệt kế toán tài chính và kế toán quản trị

Xem thêm: Cuối năm kiểm tra lại phát hiện thuế GTGT đầu vào đã kê khai nhưng chưa hạch toán vào sổ sách, em điều chỉnh trong năm hiện tại có được không ạ?

Kế toán tài chính tập trung vào việc tuân thủ các chuẩn mực pháp lý, sử dụng hệ thống tài khoản cố định theo Thông tư 99/2025/TT-BTC để tổng hợp chi phí theo loại hình (như chi phí sản xuất, kinh doanh chung). Ngược lại, kế toán quản trị nhằm hỗ trợ ra quyết định nội bộ, cho phép phân tích chi phí theo bộ phận, dự án hoặc sản phẩm mà không cần sửa đổi hệ thống tài khoản chính. Việc tách riêng chi phí từng bộ phận trong báo cáo quản trị nội bộ không yêu cầu thay đổi hệ thống tài khoản kế toán, vì đây là hoạt động nội bộ và không phải là yêu cầu pháp lý bắt buộc theo Luật Kế toán 2015.

Cách thực hiện tách riêng chi phí từng bộ phận

Doanh nghiệp có thể áp dụng các biện pháp sau để tách chi phí mà không cần thay đổi hệ thống tài khoản kế toán chính:

Xem thêm: Số dư tài khoản 4212 cuối năm âm thì có ảnh hưởng gì khi nộp báo cáo tài chính không?

• Sử dụng tài khoản chi tiết hoặc mã hóa bổ sung: Trong phần mềm kế toán, thêm mã bộ phận (ví dụ: mã phòng ban) vào các bút toán ghi nhận chi phí, giúp phân loại tự động khi lập báo cáo quản trị. Phương pháp này tuân thủ Thông tư 99/2025/TT-BTC, cho phép doanh nghiệp mở rộng tài khoản chi tiết để phục vụ quản lý nội bộ.
• Phân bổ chi phí gián tiếp: Các chi phí chung (như tiền thuê văn phòng, khấu hao) được phân bổ theo tỷ lệ hợp lý (dựa trên doanh thu, giờ công hoặc diện tích sử dụng của từng bộ phận), sử dụng công thức tính toán nội bộ. Điều này không ảnh hưởng đến hệ thống tài khoản chính mà chỉ cần điều chỉnh trong báo cáo quản trị.
• Áp dụng hệ thống kế toán quản trị song song: Sử dụng phần mềm chuyên dụng (như ERP) để theo dõi chi phí theo bộ phận riêng biệt, đồng thời đồng bộ dữ liệu với hệ thống kế toán tài chính. Theo Luật Kế toán 2015 (Điều 52), doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng các công cụ quản trị hiện đại để nâng cao hiệu quả, miễn là báo cáo tài chính vẫn tuân thủ chuẩn mực.

Việc thực hiện đúng cách giúp đảm bảo tính minh bạch và hỗ trợ lãnh đạo đánh giá hiệu suất từng bộ phận mà không phát sinh rủi ro pháp lý.

Việc tuân thủ các quy định trên giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và tránh các sai sót trong báo cáo tài chính. Đồng thời, nó hỗ trợ ra quyết định chiến lược dựa trên dữ liệu chính xác. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.