Mã ngành 5021 chính là mã ngành được cập nhật mới nhất, dành riêng cho hoạt động vận tải hành khách đường thủy nội địa, giúp doanh nghiệp đăng ký kinh doanh chính xác và tuân thủ quy định pháp luật hiện hành. Cùng Công ty kế toán ACC tìm hiểu chi tiết về mã ngành này để hỗ trợ bạn lập kế hoạch kinh doanh hiệu quả trong lĩnh vực vận tải sông nước đang dần hiện đại hóa và kết hợp với du lịch sinh thái.

1. Tổng quan về hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 29 tháng 9 năm 2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng 11 năm 2025, thay thế Quyết định 27/2018/QĐ-TTg để cập nhật hệ thống phân loại ngành kinh tế phù hợp với sự phát triển kinh tế thủy lợi và du lịch sông nước.

• Cấu trúc phân cấp ngành kinh tế rõ ràng: Hệ thống gồm cấp 1 (22 ngành chữ cái A-V), cấp 2 (87 ngành hai chữ số), cấp 3 (259 ngành ba chữ số), cấp 4 (495 ngành bốn chữ số) và cấp 5 (743 ngành năm chữ số), giúp phân loại chính xác hoạt động kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải hành khách đường thủy nội địa thuộc nhóm vận tải thủy nội địa.
• Mục đích cập nhật hệ thống mới: Quyết định nhằm phản ánh thực tiễn kinh tế sông nước, du lịch sinh thái và vận tải hành khách địa phương, hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký ngành nghề phù hợp, đồng thời cung cấp dữ liệu thống kê đáng tin cậy cho hoạch định chính sách phát triển giao thông thủy nội địa.
• Quy định hiệu lực và chuyển tiếp áp dụng: Từ ngày 15/11/2025, mọi thủ tục đăng ký kinh doanh, bổ sung ngành nghề, kê khai thuế và báo cáo thống kê phải sử dụng hệ thống mới; doanh nghiệp cũ cần điều chỉnh để tránh ảnh hưởng đến tính hợp pháp và các báo cáo hành chính.
• Lợi ích dành cho doanh nghiệp vận tải thủy nội địa: Việc áp dụng hệ thống mới giúp doanh nghiệp vận tải hành khách đường thủy nội địa tiếp cận các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước về giao thông thủy và du lịch sông nước, đảm bảo tuân thủ quy định về an toàn giao thông thủy, bảo vệ môi trường sông ngòi.

2. Mã ngành 5021 là gì? Chi tiết theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg

Mã ngành 5021 thuộc nhóm ngành H (Vận tải và kho bãi), cụ thể là cấp 4 trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới nhất, tập trung vào vận tải hành khách đường thủy nội địa.

• Tên ngành chính thức: Vận tải hành khách đường thủy nội địa: Nhóm ngành này bao gồm việc sử dụng tàu cao tốc, tàu gỗ, phà chở khách hoặc tàu du lịch sông để vận chuyển hành khách theo tuyến cố định trên sông ngòi, kênh rạch hoặc hồ lớn; hoạt động thường phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày, du lịch sinh thái và vận chuyển nhóm theo hợp đồng, đảm bảo an toàn và tiện lợi trên các tuyến nội địa.
• Các hoạt động cụ thể được bao gồm: Doanh nghiệp có thể khai thác tuyến tàu cao tốc Sài Gòn – Cần Thơ, phà chở khách sông Hồng hoặc tàu du lịch trên sông Hương, sông Tiền; hoạt động bao gồm lập lịch trình cố định, đón trả khách tại bến sông và cung cấp dịch vụ cơ bản như ghế ngồi, mái che để phù hợp với điều kiện sông nước Việt Nam.
• Các hoạt động loại trừ: Không bao gồm vận tải hành khách ven biển và viễn dương (mã 5011), vận tải hàng hóa đường thủy nội địa (mã 5022), vận tải hành khách bằng đường bộ hoặc đường sắt, cũng như vận tải hành khách bằng tàu nhỏ không đăng ký kinh doanh, giúp tránh nhầm lẫn khi đăng ký đa dạng loại hình vận tải thủy.
• Cơ sở pháp lý liên quan còn hiệu lực: Theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg (hiệu lực từ 15/11/2025), mã ngành này được áp dụng thống nhất; doanh nghiệp cần tuân thủ Nghị định 66/2021/NĐ-CP (về kinh doanh vận tải biển và thủy nội địa), Nghị định 146/2016/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh vận tải thủy nội địa, Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004 (sửa đổi bổ sung năm 2014, 2020) và các quy định về an toàn phương tiện thủy nội địa theo Thông tư 12/2022/TT-BGTVT.

>>> Xem thêm bài viết Mã ngành 0111 là gì? (Mới nhất theo quyết định 36/2025)  tại đây

3. Các hoạt động chi tiết thuộc mã ngành 5021 và điều kiện kinh doanh cần thiết

Khi đăng ký mã ngành 5021, doanh nghiệp cần nắm rõ phạm vi hoạt động để chuẩn bị phương tiện phù hợp, đội ngũ thuyền viên và thủ tục pháp lý, tránh vi phạm trong lĩnh vực giao thông thủy nội địa có đặc thù sông nước phức tạp.

• Khai thác tuyến vận tải hành khách cố định trên sông lớn: Doanh nghiệp tổ chức các chuyến tàu cao tốc hoặc tàu gỗ theo lịch trình cố định trên sông Mekong, sông Hồng hoặc sông Đồng Nai, phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày của người dân; hoạt động phải đảm bảo giờ giấc chính xác, điểm đón trả tại bến sông quy hoạch và tuân thủ giới hạn vùng hoạt động nội địa để an toàn trong mùa nước nổi hoặc khô hạn.
• Vận tải hành khách du lịch sinh thái và theo hợp đồng: Doanh nghiệp khai thác tàu du lịch trên sông Hương, sông Cửu Long hoặc hồ Thác Bà để phục vụ du khách tham quan; hoạt động thường kết hợp hướng dẫn viên, dịch vụ ăn uống nhẹ và lưu trú ngắn ngày, đòi hỏi tàu có mái che, ghế ngồi thoải mái và giấy phép tuyến du lịch từ Sở Giao thông Vận tải địa phương.
• Quản lý phương tiện và an toàn hành khách: Phương tiện phải đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thủy nội địa, bao gồm áo phao cứu hộ, phao nổi, thiết bị cứu sinh và hệ thống đèn báo hiệu; doanh nghiệp cần kiểm tra định kỳ tàu, đào tạo thuyền viên về kỹ năng cứu hộ và xử lý tình huống khẩn cấp trên sông.
• Phối hợp xin phép và giám sát từ cơ quan quản lý: Doanh nghiệp phải xin giấy phép kinh doanh vận tải thủy nội địa, đăng ký phương tiện và tuyến đường với Cục Đường thủy nội địa Việt Nam hoặc Sở Giao thông Vận tải theo Nghị định 146/2016/NĐ-CP; việc tuân thủ giúp tránh xử phạt và duy trì hoạt động ổn định trên các tuyến sông ngòi.

>>> Xem thêm bài viết Mã ngành 0112 là gì? (Mới nhất theo quyết định 36/2025) tại đây

4. Ưu điểm và nhược điểm khi lựa chọn mã ngành 5021 cho doanh nghiệp vận tải thủy nội địa

Trong bối cảnh du lịch sông nước và giao thông địa phương đang được đầu tư phát triển, mã ngành 5021 mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tồn tại thách thức đặc thù cho doanh nghiệp.

• Ưu điểm về chi phí vận hành thấp hơn đường bộ: Mã ngành cho phép khai thác phương tiện trên sông ngòi tự nhiên, giảm chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng so với xe khách đường bộ, đặc biệt phù hợp với các tuyến dài ở đồng bằng sông Cửu Long, tạo lợi thế cạnh tranh về giá vé.
• Ưu điểm kết hợp du lịch sinh thái: Doanh nghiệp có thể phát triển dịch vụ tàu du lịch kết hợp ngắm cảnh sông nước, chợ nổi hoặc làng nghề, thu hút du khách trong và ngoài nước, tăng doanh thu từ vé tàu và dịch vụ bổ sung như ăn uống, hướng dẫn.
• Nhược điểm phụ thuộc thời tiết và mùa nước: Hoạt động dễ bị gián đoạn do mưa lũ, mực nước thấp hoặc sương mù dày đặc, đặc biệt ở miền Bắc và đồng bằng sông Cửu Long, đòi hỏi lập kế hoạch linh hoạt và dự phòng lịch trình thay thế.
• Nhược điểm yêu cầu tuân thủ an toàn nghiêm ngặt: Doanh nghiệp phải đầu tư áo phao, thiết bị cứu hộ và đào tạo thuyền viên định kỳ theo quy định, cộng với rủi ro tai nạn sông nước cao hơn đường bộ, đòi hỏi quản lý rủi ro chặt chẽ để tránh phạt và mất uy tín.

5. Câu hỏi thường gặp về mã ngành 5021

Mã ngành 5021 có điều kiện kinh doanh đặc biệt nào không?

Có, doanh nghiệp đăng ký mã ngành 5021 phải đáp ứng Nghị định 146/2016/NĐ-CP và Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004 (sửa đổi bổ sung), bao gồm phương tiện đạt quy chuẩn kỹ thuật thủy nội địa, thuyền viên có chứng chỉ chuyên môn, giấy phép khai thác tuyến nội địa từ Cục Đường thủy nội địa Việt Nam hoặc Sở Giao thông Vận tải, bảo hiểm hành khách và tuân thủ quy định về an toàn, cứu hộ để tránh bị thu hồi giấy phép.

Doanh nghiệp cũ đăng ký mã ngành vận tải thủy nội địa trước năm 2025 có cần thay đổi không?

Có, các doanh nghiệp đăng ký trước ngày 15/11/2025 với mã ngành cũ cần bổ sung hoặc điều chỉnh theo hệ thống mới của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg để đảm bảo hợp pháp trong kê khai thuế, báo cáo thống kê và thủ tục hành chính; thủ tục thực hiện tại Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở Tài Chính.

Mã ngành 5021 khác gì so với mã ngành 5022 vận tải hàng hóa thủy nội địa?

Mã ngành 5021 dành riêng cho vận tải hành khách đường thủy nội địa bằng tàu chở khách, phà hành khách, tập trung vào dịch vụ đi lại và du lịch, trong khi 5022 là vận tải hàng hóa bằng sà lan, tàu chở hàng; hai mã có phương tiện, điều kiện an toàn và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, có thể đăng ký cùng lúc nếu đa dạng hóa.

Làm thế nào để đăng ký mã ngành 5021 hiệu quả và nhanh chóng?

Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ chi tiết theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, mô tả rõ hoạt động vận tải hành khách thủy nội địa dự kiến và điều kiện phương tiện; khuyến nghị sử dụng dịch vụ tư vấn kế toán hoặc pháp lý chuyên ngành giao thông thủy để kiểm tra điều kiện, tránh sai sót và rút ngắn thời gian xử lý tại cơ quan nhà nước.

Nếu bạn đang cần hỗ trợ đăng ký hoặc tư vấn chi tiết về mã ngành 5021, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất.