Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện ghi nhận tài sản cố định

Theo quy định tại Luật Kế toán 2015 (Điều 4) và Thông tư 99/2025/TT-BTC, tài sản cố định (TSCĐ) được ghi nhận trên sổ sách kế toán khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện chính: (i) Doanh nghiệp kiểm soát được lợi ích kinh tế tương lai từ TSCĐ đó; và (ii) Giá trị gốc của TSCĐ có thể được xác định một cách đáng tin cậy. Giá trị gốc bao gồm giá mua, chi phí lắp đặt, vận chuyển và các chi phí liên quan trực tiếp để đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Việc ghi nhận không phụ thuộc vào hình thức thanh toán, mà dựa trên quyền kiểm soát thực tế của doanh nghiệp đối với tài sản.

Xem thêm: Dạ mọi người tư vấn giúp em, bên em bán vật liệu xây dựng, khách lấy hàng trước rồi cuối tháng mới chốt khối lượng, thường lệch khá nhiều. Vậy doanh thu tính theo số ban đầu hay số chốt cuối tháng?

Thời điểm ghi nhận TSCĐ khi thanh toán nhiều đợt

Trong trường hợp mua TSCĐ và thanh toán theo nhiều đợt (trả chậm hoặc trả góp), thời điểm ghi nhận TSCĐ được xác định theo Thông tư 45/2013/TT-BTC (Điều 12 và Điều 13). Cụ thể, TSCĐ được ghi nhận ngay tại thời điểm doanh nghiệp nhận được quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp TSCĐ, bất kể việc thanh toán chưa hoàn tất. Lúc này, doanh nghiệp phải hạch toán toàn bộ giá trị gốc TSCĐ vào tài khoản 211 (TSCĐ hữu hình hoặc vô hình), đồng thời ghi nhận phần chưa thanh toán vào tài khoản nợ phải trả (tài khoản 331 hoặc 341 tùy theo đối tượng). Ví dụ, nếu hợp đồng mua TSCĐ có giá trị 500.000.000 đồng, thanh toán 200.000.000 đồng đợt đầu và nhận TSCĐ, thì ngay lập tức ghi nhận toàn bộ 500.000.000 đồng làm TSCĐ và 300.000.000 đồng làm nợ phải trả. Việc khấu hao TSCĐ cũng bắt đầu từ thời điểm đưa vào sử dụng, không chờ thanh toán hết. Nếu TSCĐ chưa được đưa vào sử dụng, doanh nghiệp tạm thời ghi nhận vào tài khoản chờ xử lý (tài khoản 241) cho đến khi hoàn tất lắp đặt và sử dụng.

Lưu ý về chứng từ và tuân thủ

Xem thêm: Cho em hỏi với ạ, dịch vụ cho thuê thiết bị nhận tiền trước nhưng khách trả sớm nên phải hoàn lại tiền. Lúc đó có cần điều chỉnh lại doanh thu đã ghi nhận không?

Để đảm bảo tính hợp pháp, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ chứng từ liên quan như hợp đồng mua bán, hóa đơn GTGT, biên bản bàn giao TSCĐ và các biên bản thanh toán từng đợt. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc ghi nhận sai thời điểm có thể dẫn đến sai lệch báo cáo tài chính, ảnh hưởng đến quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ điều khoản hợp đồng để xác định thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, tránh rủi ro tranh chấp.

Việc tuân thủ đúng thời điểm ghi nhận TSCĐ giúp doanh nghiệp phản ánh chính xác tình hình tài sản, đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính và tránh các rủi ro kiểm toán hoặc phạt hành chính từ cơ quan thuế. Đồng thời, điều này hỗ trợ tối ưu hóa chi phí khấu hao và lợi ích thuế. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.