Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Rủi ro pháp lý khi tự điều chỉnh giảm giá vốn

Khoản thưởng doanh số từ nhà cung cấp được xem là chiết khấu thương mại, thuộc trường hợp điều chỉnh giá trị giao dịch theo quy định tại Thông tư 18/2026/TT-BTC. Nếu tự điều chỉnh giảm giá vốn mà không có hóa đơn hoặc chứng từ hợp lệ (như hợp đồng chiết khấu, biên bản xác nhận thưởng, chứng từ chuyển khoản kèm giải thích rõ ràng), cơ quan thuế có thể coi khoản này là chi phí không hợp lý, không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Cụ thể, theo Luật Quản lý thuế 2019, cơ quan thuế có quyền kiểm tra, xác minh chứng từ kế toán. Nếu phát hiện thiếu chứng từ, doanh nghiệp có thể bị loại trừ khoản chiết khấu khỏi chi phí được trừ, dẫn đến truy thu thuế TNDN và phạt chậm nộp thuế từ 0,03%/ngày trên số tiền chậm nộp. Ngoài ra, mức phạt hành chính về hóa đơn, chứng từ có thể từ 4.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Do đó, việc tự điều chỉnh mà không có cơ sở pháp lý rõ ràng rất dễ bị cơ quan thuế "bắt bẻ" trong quá trình quyết toán hoặc thanh tra.

Xem thêm: Mình đang bán hàng online, có nhiều khách đặt rồi hủy hoặc đổi trả liên tục, dẫn đến số liệu trên phần mềm bán hàng thay đổi nhiều lần, vậy khi chốt số liệu cuối kỳ thì nên căn cứ theo thời điểm nào cho chính xác?

Cách xử lý an toàn cho khoản thưởng doanh số

Để đảm bảo an toàn, doanh nghiệp cần yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng từ đầy đủ, tránh tự ý điều chỉnh mà không có cơ sở. Theo Thông tư 18/2026/TT-BTC, chiết khấu thương mại phải được ghi nhận qua hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn riêng, đồng thời tuân thủ nguyên tắc chứng từ kế toán tại Luật Quản lý thuế 2019. Thường thì các doanh nghiệp xử lý bằng cách ký phụ lục hợp đồng chiết khấu trước hoặc sau kỳ, kèm chứng từ chuyển khoản và biên bản xác nhận, sau đó kê khai điều chỉnh giá vốn trên sổ sách kế toán. Nếu nhà cung cấp không xuất hóa đơn, doanh nghiệp có thể không khấu trừ thuế GTGT đầu vào cho khoản này, nhưng vẫn ghi nhận như thu nhập khác nếu có chứng từ chứng minh tính hợp pháp.

Bước 1: Yêu cầu chứng từ từ nhà cung cấp

Liên hệ ngay nhà cung cấp để yêu cầu xuất hóa đơn GTGT cho khoản thưởng, kèm biên bản xác nhận chiết khấu doanh số và hợp đồng/phụ lục quy định rõ điều kiện thưởng. Chứng từ chuyển khoản ngân hàng phải ghi chú rõ. Nếu không có hóa đơn, thu thập ít nhất biên bản họp hoặc email xác nhận từ nhà cung cấp để làm cơ sở chứng minh.

Bước 2: Ghi nhận kế toán và kê khai thuế

Xem thêm: Anh/chị tư vấn giúp em trường hợp hộ kinh doanh có người thân chuyển tiền vào tài khoản nhưng không liên quan đến hoạt động kinh doanh, nếu sau này bị kiểm tra thì có bị tính là doanh thu không và cần chuẩn bị chứng từ gì để chứng minh?

Trên sổ sách, ghi nhận khoản thưởng vào tài khoản để điều chỉnh giảm giá vốn hàng bán (TK 632), đồng thời không khấu trừ thuế GTGT nếu thiếu hóa đơn. Khi kê khai thuế TNDN tạm tính quý, đính kèm chứng từ vào hồ sơ quyết toán; nếu thiếu, tạm thời không đưa vào chi phí được trừ để tránh rủi ro. Theo Luật Quản lý thuế 2019, lưu trữ chứng từ ít nhất 10 năm để sẵn sàng cung cấp khi kiểm tra.

Bước 3: Theo dõi và điều chỉnh nếu cần

Nếu cơ quan thuế yêu cầu bổ sung trong thanh tra, nộp ngay chứng từ bổ sung theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019. Để an toàn lâu dài, doanh nghiệp nên đàm phán hợp đồng cung cấp quy định rõ cơ chế thưởng và trách nhiệm xuất chứng từ, tránh tình huống tương tự trong tương lai.

Tuân thủ các quy định trên giúp doanh nghiệp tránh truy thu thuế, phạt hành chính và đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính, từ đó giảm thiểu rủi ro pháp lý lâu dài. Việc xử lý đúng cách còn hỗ trợ tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.