Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Nguồn gốc hàng hóa nhập khẩu không chứng từ

Việc nhập hàng từ nước ngoài qua hình thức xách tay mà không có chứng từ nhập khẩu (như tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại, chứng nhận xuất xứ) được coi là vi phạm quy định về quản lý hải quan và thuế nhập khẩu. Theo Luật Quản lý thuế 2019, cơ quan thuế có quyền kiểm tra, xác minh nguồn gốc hàng hóa để đảm bảo tính hợp pháp. Hàng hóa thiếu chứng từ sẽ không được công nhận là nguồn gốc hợp lệ, dẫn đến rủi ro bị coi là hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc buôn lậu theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Xem thêm: Cho hỏi nếu hộ kinh doanh có sử dụng tài khoản ngân hàng của người thân để nhận tiền bán hàng trong một thời gian dài, sau đó mới chuyển về tài khoản chính, thì khi cơ quan thuế truy vết dòng tiền có bị tính toàn bộ là doanh thu của hộ không?

Trách nhiệm khi xuất hóa đơn bán hàng

Mặc dù doanh nghiệp xuất hóa đơn đầy đủ khi bán ra theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP, nhưng hóa đơn này chỉ hợp lệ về hình thức. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra tính tương ứng giữa hóa đơn đầu ra và chứng từ đầu vào. Nếu không chứng minh được nguồn gốc hàng hóa (thiếu chứng từ nhập khẩu), doanh nghiệp không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào, dẫn đến phải nộp bổ sung số thuế GTGT tương ứng với giá trị hàng hóa nhập khẩu, theo Luật Quản lý thuế 2019.

Hướng xử lý của cơ quan thuế khi kiểm tra

Xem thêm: Tôi đang xử lý một trường hợp mà hộ kinh doanh có nhiều khoản tiền chuyển vào tài khoản nhưng thực tế là tiền vay mượn giữa người thân, không liên quan đến kinh doanh, tuy nhiên không có hợp đồng vay rõ ràng, nếu cơ quan thuế yêu cầu giải trình thì có cách nào chứng minh đây không phải doanh thu không?

Khi kiểm tra, cơ quan thuế thường áp dụng các biện pháp sau theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn):

• Truy thu thuế: Doanh nghiệp phải nộp bổ sung thuế nhập khẩu (nếu áp dụng), thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp liên quan đến hàng hóa. Mức truy thu dựa trên giá trị hàng hóa ước tính theo giá thị trường, có thể lên đến 10-20% giá trị hàng hóa tùy loại.
• Phạt hành chính:
• Phạt trên số thuế truy thu đối với hành vi kê khai sai hoặc thiếu chứng từ (Luật Quản lý thuế 2019).
• Phạt cụ thể về hóa đơn: Phạt hành chính nếu hóa đơn không khớp với chứng từ nguồn gốc (Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
• Nếu phát hiện dấu hiệu buôn lậu, cơ quan thuế phối hợp với hải quan để xử lý theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP, với mức phạt hành chính hoặc tịch thu hàng hóa.
• Các biện pháp bổ sung: Có thể đình chỉ kinh doanh tạm thời (từ 1-3 tháng) hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu giá trị vi phạm lớn, dẫn đến trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 về tội buôn lậu.

Tuân thủ đầy đủ chứng từ nhập khẩu giúp doanh nghiệp tránh rủi ro truy thu, phạt nặng và duy trì uy tín kinh doanh lâu dài. Việc kê khai chính xác nguồn gốc hàng hóa còn hỗ trợ khấu trừ thuế hợp lý, tối ưu hóa chi phí. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.