Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Xác định phương pháp điều chỉnh sai sót kế toán

Theo quy định tại Điều 30 Luật Kế toán 2015, sai sót kế toán phát hiện sau kỳ kế toán được điều chỉnh bằng cách ghi nhận hồi tố vào báo cáo tài chính của các kỳ trước nếu sai sót đó là trọng yếu, nhằm đảm bảo tính trung thực và chính xác của thông tin tài chính. Trong trường hợp thiếu hạch toán khoản chi phí 50 triệu đồng của năm 2025 được phát hiện năm 2026, đây là sai sót trọng yếu nếu khoản chi này ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận và báo cáo tài chính (ví dụ: chiếm tỷ lệ lớn so với tổng chi phí hoặc lợi nhuận năm đó). Do đó, doanh nghiệp phải thực hiện điều chỉnh hồi tố thay vì hạch toán trực tiếp vào năm 2026, vì hạch toán năm hiện tại chỉ áp dụng cho các sai sót không trọng yếu hoặc các khoản phát sinh mới. Thông tư 99/2025/TT-BTC cũng hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh hồi tố cho sai sót trọng yếu, yêu cầu sửa chữa số liệu trên sổ sách kế toán và báo cáo tài chính các kỳ trước mà không ảnh hưởng đến kỳ hiện tại.

Tác động đến nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Xem thêm: Công ty em mua một lô hàng trị giá 100 triệu, thuế GTGT 10%, chưa thanh toán. Sau đó được nhà cung cấp giảm giá 5% do mua với số lượng lớn. Em hạch toán khoản giảm giá này như thế nào trên sổ sách?

Việc thiếu hạch toán chi phí năm 2025 dẫn đến tính toán sai lợi nhuận chịu thuế, làm tăng số thuế TNDN phải nộp cho kỳ đó. Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, doanh nghiệp phải thực hiện điều chỉnh bổ sung tờ khai thuế TNDN cho năm 2025 khi phát hiện sai sót, đồng thời nộp bổ sung số thuế chênh lệch kèm tiền chậm nộp (tính trên số thuế chậm nộp theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP). Nếu sai sót làm giảm thu nhập chịu thuế (như trường hợp thiếu chi phí), doanh nghiệp có quyền khấu trừ số thuế nộp thừa vào kỳ sau hoặc yêu cầu hoàn thuế, nhưng phải chứng minh bằng chứng từ hợp lệ. Không được hạch toán chi phí vào năm 2026 để tránh vi phạm nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, dẫn đến rủi ro bị cơ quan thuế ấn định lại và phạt hành chính trên số thuế gian lận (theo Luật Quản lý thuế 2019).

Quy trình điều chỉnh hồi tố sai sót kế toán

Bước 1: Xác định và đánh giá mức độ trọng yếu của sai sót

Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ chứng từ liên quan đến khoản chi phí 50 triệu đồng (hóa đơn, hợp đồng, biên bản nghiệm thu) để xác nhận tính hợp lệ và tính trọng yếu theo VAS 29 (Chuẩn mực kế toán số 29 về thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và sai sót, được hướng dẫn tại Thông tư 99/2025/TT-BTC). Nếu khoản chi này ảnh hưởng trên 5% lợi nhuận trước thuế năm 2025, coi là trọng yếu và phải hồi tố; nếu không, có thể điều chỉnh năm hiện tại. Quá trình này do kế toán trưởng hoặc ban kiểm toán nội bộ thực hiện, lưu trữ biên bản đánh giá để làm cơ sở sau này.

Bước 2: Ghi nhận điều chỉnh trên sổ sách kế toán

Lập bút toán điều chỉnh hồi tố bằng cách ghi nợ tài khoản chi phí tương ứng (ví dụ: TK 642 – Chi phí quản lý doanh nghiệp) và có tài khoản lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của năm 2025 (TK 421). Đồng thời, cập nhật lại báo cáo tài chính năm 2025, bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và thuyết minh báo cáo tài chính, theo hướng dẫn tại Thông tư 99/2025/TT-BTC. Không ghi nhận vào sổ sách năm 2026 để tránh làm méo mó kết quả kinh doanh kỳ hiện tại.

Xem thêm: Anh chị tư vấn giúp em, công ty em mua một máy móc thiết bị trả góp, giá mua trả tiền ngay là 200 triệu, nhưng trả góp trong 12 tháng tổng số tiền phải trả là 220 triệu. Phần chênh lệch 20 triệu hạch toán vào đâu?

Bước 3: Nộp bổ sung hồ sơ thuế và báo cáo tài chính

• Chuẩn bị tờ khai bổ sung thuế TNDN năm 2025 theo mẫu 03/TNDN (Phụ lục I Thông tư 80/2021/TT-BTC), kèm giải trình sai sót và chứng từ gốc.
• Nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước thời hạn kê khai thuế năm 2026 (thường là quý IV/2026).
• Nếu báo cáo tài chính năm 2025 đã nộp, lập báo cáo tài chính điều chỉnh và gửi lại cho cơ quan đăng ký kinh doanh theo Điều 31 Luật Kế toán 2015.

Thời hạn nộp bổ sung không quá 10 năm kể từ ngày hết hạn nộp tờ khai gốc, nhưng nên thực hiện sớm để tránh phạt chậm nộp theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Việc tuân thủ điều chỉnh hồi tố giúp doanh nghiệp đảm bảo tính minh bạch tài chính, tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Đồng thời, duy trì uy tín với cổ đông và đối tác. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.