Phụ cấp chuyên cần có đóng BHXH không là vấn đề được nhiều doanh nghiệp và người lao động quan tâm khi xác định các khoản thu nhập chịu đóng BHXH. Việc làm rõ khoản phụ cấp này có nằm trong tiền lương làm căn cứ đóng BHXH hay không giúp đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, tránh phát sinh tranh chấp sau này. Hiểu rõ nội dung này còn hỗ trợ doanh nghiệp tính toán chi phí nhân sự chính xác và bảo vệ quyền lợi lâu dài cho người lao động. Cùng Công ty dịch vụ kế toán ACC tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này.

1. Phụ cấp chuyên cần có đóng BHXH không?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, Nghị định 115/2015/NĐ-CP, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc bao gồm: mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể, trả thường xuyên.

Đối với phụ cấp chuyên cần, việc có phải đóng BHXH hay không phụ thuộc vào bản chất chi trả:

• Trường hợp phải đóng BHXH: Nếu phụ cấp chuyên cần được trả cố định hàng tháng, được ghi rõ trong hợp đồng lao động và không phụ thuộc vào điều kiện công việc, thì khoản này được xem là một phần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
• Trường hợp không phải đóng BHXH: Nếu khoản phụ cấp mang tính khuyến khích, phụ thuộc vào số ngày công thực tế, mức độ đi làm hoặc điều kiện chuyên cần không cố định, thì có thể không thuộc diện tính đóng BHXH.

Như vậy, bản chất chi trả là yếu tố quyết định việc khoản phụ cấp đó có phải đóng BHXH hay không.

2. Các yếu tố quyết định phụ cấp chuyên cần có thuộc diện đóng BHXH

Để xác định chính xác, doanh nghiệp cần căn cứ vào 03 yếu tố then chốt sau:

• Tính ổn định của khoản chi: Khoản phụ cấp được trả cố định, không thay đổi theo tháng được xem là khoản có tính chất tiền lương.
• Quy định trong hợp đồng lao động: Nếu phụ cấp chuyên cần được ghi rõ trong hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng với mức tiền cụ thể, đây là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ đóng BHXH.
• Điều kiện hưởng: Nếu khoản tiền chỉ được chi trả khi người lao động đi làm đủ ngày công hoặc đạt các điều kiện chuyên cần nhất định, khoản này mang tính khuyến khích theo hiệu quả công việc và thường không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.

Xem thêm: Tiền phụ cấp ca đêm có tính BHXH không?

3. Cách tính mức đóng BHXH khi có phụ cấp chuyên cần

Khi phụ cấp chuyên cần được xác định là khoản thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH (tức là khoản trả cố định, ổn định và ghi trong hợp đồng lao động), doanh nghiệp phải cộng khoản phụ cấp này vào tiền lương tháng để làm căn cứ tính đóng BHXH.

Mức đóng BHXH được tính trên tổng tiền lương tháng làm căn cứ đóng, bao gồm lương cơ bản, phụ cấp chuyên cần và các khoản bổ sung khác có tính chất tiền lương theo quy định.

Ví dụ: Nếu lương cơ bản là 7.000.000 đồng và phụ cấp chuyên cần cố định là 1.000.000 đồng, thì tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là 8.000.000 đồng.

Người lao động đóng 8% và doanh nghiệp đóng 17,5% (theo tỷ lệ hiện hành) trên mức tiền lương này. Việc tính toán chính xác giúp đảm bảo kê khai BHXH đúng quy định và hạn chế rủi ro khi cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra.

Xem thêm: Phụ cấp trang phục có đóng BHXH không?

4. Lưu ý khi áp dụng quy định về phụ cấp chuyên cần

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, doanh nghiệp cần chú trọng các vấn đề sau:

• Minh bạch văn bản: Ghi rõ điều kiện hưởng và mức phụ cấp chuyên cần trong hợp đồng lao động hoặc quy chế lương thưởng.
• Phân loại rõ ràng: Tách biệt rõ phụ cấp mang tính chất tiền lương cố định và phụ cấp theo hiệu suất làm việc để tránh nhầm lẫn khi kê khai.
• Rà soát định kỳ: Kiểm tra lại cơ cấu tiền lương định kỳ để cập nhật thay đổi và tránh sai sót khi thực hiện nghĩa vụ BHXH.
• Quyền lợi người lao động: Người lao động nên đối chiếu bảng lương hàng tháng để đảm bảo quyền lợi đóng BHXH của mình được thực hiện đúng và đầy đủ.

5. Câu hỏi thường gặp

Phụ cấp chuyên cần có được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân không?

Theo quy định hiện hành, phụ cấp chuyên cần nếu đã được tính vào tiền lương đóng BHXH thì cũng được xem xét khi tính thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, mức trừ cụ thể phụ thuộc vào từng trường hợp và cần căn cứ vào chứng từ thực tế của doanh nghiệp. Người lao động nên yêu cầu đơn vị sử dụng lao động cung cấp bảng lương chi tiết để kiểm tra.

Doanh nghiệp có bị phạt nếu không đóng BHXH cho phụ cấp chuyên cần không?

Nếu doanh nghiệp không đóng BHXH cho khoản phụ cấp chuyên cần thuộc diện phải đóng thì có thể bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Mức phạt có thể từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng tùy theo số lượng người lao động bị ảnh hưởng. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát để điều chỉnh kịp thời.

Người lao động có thể yêu cầu truy đóng BHXH cho phụ cấp chuyên cần không?

Người lao động có quyền yêu cầu doanh nghiệp truy đóng BHXH cho khoản phụ cấp chuyên cần nếu có đủ căn cứ chứng minh khoản này thuộc diện phải đóng. Việc này có thể thực hiện thông qua thỏa thuận nội bộ hoặc khiếu nại đến cơ quan bảo hiểm xã hội. Nên thu thập hợp đồng lao động và bảng lương làm bằng chứng.

Phụ cấp chuyên cần có đóng BHXH không là nội dung quan trọng cần được doanh nghiệp và người lao động nắm rõ để đảm bảo tuân thủ pháp luật. Nếu bạn còn băn khoăn hoặc cần hỗ trợ chi tiết về vấn đề này, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC để được tư vấn và giải đáp kịp thời.