Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng là yếu tố then chốt giúp cá nhân và doanh nghiệp thực hiện dự án xây dựng đúng pháp luật, tránh rủi ro vi phạm quy hoạch cũng như đảm bảo an toàn công trình. Thủ tục này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và chi phí của mọi dự án. Hiểu rõ quy định hiện hành giúp người dân và chủ đầu tư tiết kiệm thời gian đáng kể. Cùng Công ty dịch vụ kế toán tìm hiểu chi tiết.

1. Quy định về thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng hiện nay

Theo Luật Xây dựng 2025, thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng được phân định rõ ràng giữa các cấp chính quyền địa phương. UBND cấp phường/xã chịu trách nhiệm cấp giấy phép cho nhà ở riêng lẻ, công trình có quy mô nhỏ nằm trên địa bàn phường/xã.

UBND cấp tỉnh cấp giấy phép cho các công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng có quy mô lớn, công trình đặc thù hoặc nằm trên địa bàn nhiều huyện. Việc phân cấp này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.

Ngoài ra, một số trường hợp đặc biệt như công trình quốc phòng, an ninh thì thẩm quyền thuộc Bộ Xây dựng hoặc cơ quan chuyên ngành theo quy định riêng. Người dân cần xác định đúng loại công trình để nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền tương ứng, tránh tình trạng hồ sơ bị chuyển tiếp nhiều lần.

2. Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng của UBND cấp phường/xã

UBND cấp phường/xã có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ, nhà ở nông thôn và các công trình phụ trợ có diện tích sàn dưới 1.000 m2. Cơ quan này tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ về quy hoạch, thiết kế và điều kiện hạ tầng trước khi cấp phép.

Thời hạn giải quyết thường là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Danh sách hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm đơn đề nghị cấp giấy phép, bản vẽ thiết kế, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất và các văn bản liên quan khác.

Nếu công trình nằm trong khu vực đã có quy hoạch chi tiết được duyệt, thủ tục sẽ đơn giản hơn. UBND cấp phường/xã cũng có quyền từ chối cấp phép nếu hồ sơ không đáp ứng điều kiện về an toàn, môi trường hoặc quy hoạch sử dụng đất.

Xem thêm: Xây dựng sai so với giấy phép xây dựng bị xử phạt ra sao?

3. Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng của UBND cấp tỉnh

UBND cấp tỉnh cấp giấy phép xây dựng cho các dự án đầu tư xây dựng có tổng mức đầu tư lớn, công trình công cộng, công trình hạ tầng kỹ thuật hoặc các dự án nằm trên địa bàn từ hai huyện trở lên. Sở Xây dựng thường được ủy quyền tiếp nhận và thẩm định hồ sơ trước khi trình UBND tỉnh quyết định. Thời hạn giải quyết có thể kéo dài từ 20 đến 30 ngày làm việc tùy theo quy mô dự án.

Hồ sơ cần bổ sung thêm quyết định phê duyệt dự án, báo cáo đánh giá tác động môi trường và thiết kế kỹ thuật thi công được thẩm định. UBND cấp tỉnh còn có thẩm quyền điều chỉnh hoặc thu hồi giấy phép đã cấp nếu phát hiện sai phạm trong quá trình thực hiện. Việc nắm rõ thẩm quyền này giúp chủ đầu tư chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu, giảm thiểu chi phí phát sinh.

Xem thêm: Hướng dẫn cấp chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng

4. Các trường hợp đặc biệt và lưu ý khi xác định thẩm quyền

Một số công trình thuộc khu vực biên giới, ven biển hoặc có yếu tố quốc phòng an ninh có thể thuộc thẩm quyền cấp giấy phép của cơ quan trung ương. Chủ đầu tư cần kiểm tra quy hoạch sử dụng đất tại Văn phòng Đăng ký đất đai trước khi nộp hồ sơ.

Nếu công trình sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi kết cấu chịu lực thì có thể được miễn giấy phép theo quy định tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, chủ sở hữu vẫn phải thông báo với UBND cấp xã trước khi thi công.

Việc xác định sai thẩm quyền sẽ dẫn đến hồ sơ bị trả lại, gây chậm trễ cho dự án. Do đó, trước khi chuẩn bị hồ sơ, nên tham khảo ý kiến của cơ quan xây dựng địa phương để xác nhận đúng cấp có thẩm quyền.

5. Câu hỏi thường gặp

Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ thuộc cấp nào?

Nhà ở riêng lẻ thường do UBND cấp phường/xã cấp giấy phép xây dựng theo quy định của Luật Xây dựng 2025. Chủ nhà cần nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa của UBND phường/xã nơi có đất.

Công trình trên hai huyện thì nộp hồ sơ ở đâu?

Công trình nằm trên địa bàn từ hai huyện trở lên thuộc thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng của UBND cấp tỉnh. Hồ sơ được nộp tại Sở Xây dựng để thẩm định trước khi trình UBND tỉnh quyết định.

Có thể ủy quyền cho đơn vị khác nộp hồ sơ cấp giấy phép không?

Chủ đầu tư được phép ủy quyền cho tổ chức hoặc cá nhân khác nộp hồ sơ. Giấy ủy quyền phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo tính hợp lệ.

Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng là vấn đề pháp lý quan trọng cần được nắm rõ để tránh rủi ro cho dự án. Để được hỗ trợ chi tiết và chuyên nghiệp, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ngay hôm nay để được tư vấn tận tình.