Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện tham gia BHXH bắt buộc

Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh cá thể và chủ doanh nghiệp tư nhân (bao gồm chủ công ty TNHH một thành viên không hưởng lương) thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc nếu họ là người sử dụng lao động hoặc chủ doanh nghiệp không nhận lương. Cụ thể, chủ hộ kinh doanh phải tham gia nếu hộ có đăng ký kinh doanh hợp pháp và không thuộc trường hợp miễn trừ (như hộ kinh doanh không thường xuyên). Đối với chủ công ty TNHH một thành viên, nếu chủ sở hữu không hưởng lương từ doanh nghiệp thì bắt buộc tham gia BHXH tự nguyện hoặc bắt buộc tùy theo quy mô lao động. Việc tham gia giúp đảm bảo quyền lợi về hưu trí, ốm đau, thai sản và tử tuất, đồng thời tuân thủ Luật Quản lý thuế 2019 về nghĩa vụ kê khai và nộp thuế liên quan đến BHXH.

Hồ sơ đăng ký BHXH

Để đăng ký BHXH cho các đối tượng trên, cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH (sửa đổi, bổ sung). Các tài liệu chính bao gồm:

• Giấy đề nghị tham gia BHXH (Mẫu TK1-TS theo Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH).
• Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (có chứng thực).
• Bản sao căn cước công dân (CCCD) hoặc chứng minh nhân dân của chủ hộ kinh doanh/chủ doanh nghiệp, theo Luật Căn cước 2023.
• Hợp đồng lao động hoặc quyết định bổ nhiệm (nếu có lao động tham gia).
• Giấy tờ chứng minh mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH (nếu áp dụng mức tự nguyện).

Xem thêm: Hộ kinh doanh nhóm 2 nộp thuế trên doanh thu thì hàng hóa có cần lấy đầy đủ hóa đơn đầu vào không ạ.

Hồ sơ phải được chuẩn bị chính xác để tránh từ chối, và có thể nộp bản điện tử qua Cổng thông tin BHXH Việt Nam.

Quy trình đăng ký BHXH

Quy trình đăng ký BHXH cho hộ kinh doanh hoặc chủ công ty TNHH một thành viên không hưởng lương được thực hiện trực tuyến hoặc trực tiếp, theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Thông tư 105/2020/TT-BTC về quản lý thông tin thuế liên quan. Thời hạn đăng ký là trong vòng 30 ngày kể từ khi bắt đầu hoạt động kinh doanh.

Bước 1: Chuẩn bị và kê khai thông tin

Người sử dụng lao động (chủ hộ kinh doanh hoặc chủ doanh nghiệp) cần đăng nhập vào Cổng thông tin BHXH Việt Nam (bhxh.gov.vn) bằng tài khoản định danh điện tử (VNeID hoặc CCCD gắn chip theo Luật Căn cước 2023). Kê khai thông tin doanh nghiệp/hộ kinh doanh, bao gồm mã số thuế (theo Luật Quản lý thuế 2019), và điền Mẫu TK1-TS với thông tin cá nhân của chủ sở hữu. Bước này mất khoảng 1-2 ngày để xác thực dữ liệu.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký

Xem thêm: Cho mình thắc mắc chút là nếu chủ hộ kinh doanh là người chồng, đóng BHXH bắt buộc theo hộ kinh doanh, vợ ở nhà phụ giúp công việc thì cũng được đóng theo hộ kinh doanh là BHXH bắt buộc phải không ạ?

Nộp hồ sơ điện tử qua cổng BHXH hoặc trực tiếp tại cơ quan BHXH quận/huyện nơi đăng ký kinh doanh. Nếu nộp trực tuyến, hệ thống sẽ gửi mã xác nhận; nếu trực tiếp, nhận biên nhận từ cơ quan BHXH. Theo Thông tư 105/2020/TT-BTC, việc kê khai phải đồng bộ với cơ quan thuế để tránh trùng lặp thông tin. Thời gian xử lý hồ sơ là 5-7 ngày làm việc.

Bước 3: Nhận mã số BHXH và đóng góp

Sau khi hồ sơ được chấp thuận, cơ quan BHXH cấp mã số BHXH riêng cho chủ hộ/doanh nghiệp (thường trong 3 ngày). Bắt đầu đóng BHXH hàng tháng với mức đóng tối thiểu bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn (hiện khoảng 1.800.000 đồng/tháng cho BHXH tự nguyện, theo quy định hiện hành). Nếu chậm trễ, có thể bị phạt hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

Bước 4: Theo dõi và điều chỉnh

Sau đăng ký, theo dõi sổ BHXH điện tử trên cổng thông tin và kê khai đóng góp định kỳ qua phần mềm kê khai thuế (iHTKK hoặc eTax, liên kết với BHXH theo Luật Quản lý thuế 2019). Nếu có thay đổi (như ngừng kinh doanh), phải thông báo cho BHXH trong 10 ngày để điều chỉnh.

Việc tuân thủ giúp tránh rủi ro pháp lý, đảm bảo quyền lợi lâu dài cho chủ hộ/doanh nghiệp và lao động. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.