Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Nguyên tắc phù hợp trong hạch toán doanh thu và giá vốn

Theo nguyên tắc kế toán phù hợp được quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính (hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp), doanh thu và các chi phí liên quan trực tiếp phải được ghi nhận và hạch toán trong cùng một kỳ kế toán để đảm bảo tính chính xác và trung thực của báo cáo tài chính. Nguyên tắc này xuất phát từ Luật Kế toán 2015, tại Điều 4 quy định các nguyên tắc kế toán cơ bản, nhằm phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch. Do đó, khi xuất hóa đơn bán hàng, doanh nghiệp không chỉ ghi nhận doanh thu mà còn phải hạch toán đồng thời giá vốn hàng bán (TK 632) nếu giao dịch liên quan đến hàng hóa tồn kho hoặc chi phí sản xuất đã xác định được.

Xem thêm: Anh chị tư vấn giúp em, công ty em mới thành lập, đăng ký vốn điều lệ 5 tỷ nhưng chưa góp đủ. Trên sổ sách em theo dõi phần vốn chưa góp thế nào? Có bị phạt nếu chậm góp vốn không?

Hạch toán cụ thể khi xuất hóa đơn bán hàng

Khi xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) cho khách hàng theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số quy định về hóa đơn), doanh nghiệp phải ghi nhận doanh thu vào TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) ngay tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa/dịch vụ. Đồng thời, giá vốn phải được hạch toán vào TK 632 (Giá vốn hàng bán) dựa trên chi phí thực tế của hàng hóa đã bán, chẳng hạn như giá mua nhập kho cộng chi phí liên quan. Việc này được thực hiện trên phần mềm kế toán bằng cách xuất kho hàng hóa (sử dụng phương pháp tính giá xuất kho như FIFO hoặc bình quân gia quyền theo Thông tư 99/2025/TT-BTC), đảm bảo bút toán kép: Nợ TK 632 / Có TK 156 (Hàng tồn kho). Nếu không hạch toán giá vốn ngay, báo cáo kết quả kinh doanh kỳ sẽ bị méo mó, dẫn đến sai lệch lợi nhuận.

Lý do không nên tổng hợp giá vốn cuối tháng

Xem thêm: Nhà mình có công ty dịch vụ vệ sinh, ký hợp đồng với các tòa nhà theo năm. Có tháng nào quên xuất hóa đơn thì tháng sau xuất bù được không? Có bị phạt vụ xuất hóa đơn bù không?

Việc chỉ hạch toán doanh thu khi xuất hóa đơn và chờ tổng hợp giá vốn vào cuối tháng sẽ vi phạm nguyên tắc phù hợp, vì chi phí phải được phân bổ theo thời điểm phát sinh doanh thu, không phải theo lịch kế toán hành chính. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, các khoản thu nhập và chi phí phải được ghi nhận đầy đủ, kịp thời và phù hợp với bản chất giao dịch. Nếu thực hiện cách này, doanh nghiệp có thể gặp rủi ro khi kiểm tra thuế, với mức phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn), đồng thời ảnh hưởng đến việc lập báo cáo tài chính theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 14 về doanh thu và thu nhập khác).

Việc tuân thủ hạch toán đồng thời doanh thu và giá vốn giúp doanh nghiệp phản ánh chính xác tình hình kinh doanh, tránh rủi ro pháp lý và hỗ trợ quản lý dòng tiền hiệu quả. Đồng thời, điều này đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính, góp phần nâng cao uy tín với cơ quan thuế và đối tác. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.