Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế là hành vi mà nhiều doanh nghiệp cần hiểu rõ để tránh vi phạm pháp luật thuế. Việc làm này có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng về mặt pháp lý và tài chính. Doanh nghiệp cần nắm vững quy định để tuân thủ đúng. Cùng Công ty dịch vụ kế toán ACC tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế có phải là trốn thuế?

Hành vi xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế được coi là trốn thuế khi doanh nghiệp cố ý ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị giao dịch thực tế nhằm giảm số thuế phải nộp. Theo Luật Quản lý thuế 2019 do Quốc hội ban hành, hành vi khai sai, khai không đầy đủ các yếu tố liên quan đến nghĩa vụ thuế được xác định là trốn thuế nếu có ý định gian lận.

Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử cũng yêu cầu nội dung hóa đơn phải phản ánh đúng thực tế giao dịch. Nếu doanh nghiệp xuất hóa đơn với giá trị thấp hơn để giảm thuế GTGT hoặc thuế TNDN, cơ quan thuế có thể xác định đây là hành vi vi phạm và áp dụng chế tài xử phạt.

2. Hậu quả pháp lý khi xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế

Doanh nghiệp vi phạm sẽ phải nộp đủ số thuế còn thiếu, tiền chậm nộp và tiền phạt theo quy định. Mức phạt hành chính có thể lên đến 5 lần số thuế trốn theo Luật Quản lý thuế 2019. Trong trường hợp nghiêm trọng, cá nhân hoặc người đại diện pháp luật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về tội trốn thuế.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn bị ảnh hưởng uy tín, khó khăn trong các thủ tục thanh tra, kiểm tra sau này. Việc xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế còn làm sai lệch số liệu kế toán, dẫn đến báo cáo tài chính không trung thực.

Xem thêm: Trái cây có chịu thuế GTGT không?

3. Các quy định về hóa đơn và giá trị giao dịch thực tế

Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định rõ nội dung hóa đơn phải bao gồm giá trị thực tế của hàng hóa, dịch vụ. Doanh nghiệp không được tự ý điều chỉnh giá trị trên hóa đơn để phù hợp mục đích giảm thuế.

Cơ quan thuế có quyền yêu cầu giải trình khi phát hiện sự chênh lệch giữa hóa đơn và hợp đồng, chứng từ thanh toán. Việc tuân thủ đúng giá trị thực tế giúp doanh nghiệp tránh rủi ro và duy trì hoạt động hợp pháp.

Xem thêm: Ghi nhận doanh thu nhưng chưa xuất hóa đơn được không?

4. Biện pháp tuân thủ và xử lý sai sót

Doanh nghiệp cần lập hóa đơn đúng giá trị giao dịch ngay từ đầu. Khi phát hiện sai sót, cần thực hiện điều chỉnh theo quy trình quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP, bao gồm xuất hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế.

Nên lưu trữ đầy đủ chứng từ gốc để chứng minh giá trị thực tế khi cơ quan thuế yêu cầu. Tham khảo ý kiến chuyên gia kế toán giúp doanh nghiệp hạn chế sai phạm liên quan đến xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế.

5. Câu hỏi thường gặp

Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế có bị phạt tù không?

Trả lời: Nếu hành vi trốn thuế với số tiền lớn và có yếu tố cố ý, cá nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự, mức phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm tùy theo mức độ vi phạm.

Doanh nghiệp có thể xuất hóa đơn giá thấp hơn khi có thỏa thuận giảm giá không?

Trả lời: Chỉ được xuất hóa đơn theo giá trị thực tế đã thỏa thuận và ghi rõ trong hợp đồng. Việc giảm giá phải có chứng từ hợp lệ, không nhằm mục đích trốn thuế.

Cơ quan nào có thẩm quyền xử lý vi phạm về hóa đơn?

Trả lời: Cơ quan thuế các cấp theo phân cấp tại Luật Quản lý thuế 2019 có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra và xử phạt các vi phạm liên quan đến hóa đơn.

Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế là hành vi cần tránh để đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế. Doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra và điều chỉnh quy trình xuất hóa đơn. Liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ kịp thời.