Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Nguyên nhân và hậu quả pháp lý của chênh lệch hàng tồn kho
Chênh lệch tồn kho phát sinh chủ yếu do giao dịch bán hàng không được ghi nhận đầy đủ bằng hóa đơn, chứng từ hợp pháp, dẫn đến sổ sách kế toán không phản ánh đúng thực tế. Theo Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp phải kê khai, nộp thuế đầy đủ và chính xác dựa trên doanh thu thực tế từ bán hàng. Việc không xuất hóa đơn vi phạm quy định về hóa đơn điện tử, có thể dẫn đến hậu quả như bị cơ quan thuế truy thu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), kèm theo tiền chậm nộp (0,03%/ngày) và phạt hành chính
Nếu số lượng lớn, có thể bị coi là hành vi trốn thuế, dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
Rủi ro của phương pháp xuất hóa đơn cho khách hàng cũ
Việc xuất hóa đơn cho tệp khách hàng từ đối tác với giá trị nhỏ có nguy cơ cao bị xác định là lập hóa đơn khống, nhằm điều chỉnh tồn kho ảo, hành vi này bị xử phạt từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hóa đơn GTGT khống; nếu liên quan đến nhiều hóa đơn, mức phạt có thể lên đến 100.000.000 đồng hoặc cao hơn, đồng thời bị truy thu toàn bộ số thuế và có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh.
Hơn nữa, vì tệp khách hàng thuộc đối tác, việc sử dụng thông tin này mà không có sự đồng ý hoặc giao dịch thực tế có thể vi phạm quy định bảo mật dữ liệu theo Luật An ninh mạng 2018, dẫn đến tranh chấp dân sự hoặc hợp đồng phân phối bị chấm dứt.
Quy trình cụ thể như sau:
Bước 1: Xác định và ghi nhận chênh lệch tồn kho
Doanh nghiệp tiến hành kiểm kê thực tế hàng tồn kho theo Luật Kế toán 2015, lập biên bản kiểm kê chênh lệch. Phần chênh lệch âm do bán hàng chưa xuất hóa đơn phải được ghi nhận là doanh thu bổ sung, đồng thời điều chỉnh giảm giá vốn hàng bán trên sổ sách kế toán. Việc này giúp phản ánh đúng tình hình tài chính và tránh bị cơ quan thuế phát hiện qua đối chiếu dữ liệu.
Bước 2: Kê khai bổ sung thuế và nộp hồ sơ
Theo Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp tự nguyện kê khai bổ sung doanh thu từ phần bán hàng chưa hóa đơn qua hệ thống iHTKK hoặc eTax, nộp tờ khai thuế GTGT và thuế TNDN tạm tính bổ sung. Thời hạn kê khai là trước ngày cuối cùng của kỳ kê khai tiếp theo; nếu quá hạn, áp dụng mức phạt giảm nhẹ cho tự nguyện. Đồng thời, nộp biên bản kiểm kê và chứng từ liên quan để chứng minh giao dịch thực tế.
Bước 3: Xuất hóa đơn bổ sung và theo dõi quyết toán
Sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP để xuất bổ sung cho các giao dịch bán hàng thực tế đã xảy ra
Nếu không xác định được khách hàng cụ thể, ghi nhận doanh thu chung và kê khai thuế theo phương pháp khấu trừ. Sau đó, theo dõi quyết toán thuế hàng năm, nộp đầy đủ tiền thuế và phạt (nếu có) để tránh bị kiểm tra sâu hoặc xử lý hình sự.
- Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
- Biên bản kiểm kê tồn kho.
- Tờ khai thuế bổ sung (GTGT và TNDN).
- Chứng từ gốc của giao dịch bán hàng (nếu có).
- Báo cáo tài chính điều chỉnh theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam
Việc tuân thủ các bước trên giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh phạt nặng và duy trì uy tín với đối tác, cơ quan thuế. Đồng thời, đảm bảo dòng tiền ổn định và khả năng vay vốn tốt hơn nhờ báo cáo tài chính minh bạch.
Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.
Để lại một bình luận