Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2025 và Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành một số điều của Luật này, doanh nghiệp được phép trích lập dự phòng giảm giá đối với chứng khoán kinh doanh (bao gồm cổ phiếu ngắn hạn) nếu giá thị trường cuối kỳ thấp hơn giá vốn ghi sổ. Điều này nhằm phản ánh đúng giá trị tài sản và đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính, đồng thời cho phép chi phí trích lập được khấu trừ khi tính thuế TNDN. Cụ thể, chứng khoán kinh doanh được hiểu là các khoản đầu tư ngắn hạn nhằm mục đích mua bán, không phải đầu tư dài hạn.

Điều kiện để được trích lập dự phòng

Xem thêm: Anh chị cho em hỏi có ai từng bị lệch giữa số tiền thực nhận và doanh thu ghi sổ dù chênh lệch không lớn nhưng tìm mãi không ra nguyên nhân chưa ạ?

Để trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện sau theo Thông tư 20/2026/TT-BTC:

• Chứng khoán phải được phân loại là chứng khoán kinh doanh theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) số 10, tức là các khoản đầu tư ngắn hạn với mục đích giao dịch, không giữ lâu dài.
• Cuối kỳ kế toán (thường là ngày 31/12), giá thị trường của chứng khoán phải thấp hơn giá vốn ghi nhận trên sổ sách kế toán, dựa trên giá đóng cửa tại sàn giao dịch chứng khoán (ví dụ: HOSE, HNX).
• Doanh nghiệp phải có bằng chứng về sự giảm giá thực tế, không phải biến động tạm thời, và chỉ trích lập phần chênh lệch giữa giá thị trường và giá vốn (không vượt quá giá vốn).
• Việc trích lập phải được ghi nhận vào chi phí tài chính trong báo cáo kết quả kinh doanh, và dự phòng chỉ được hoàn nhập nếu giá thị trường tăng trở lại ở kỳ sau.

Nếu không đáp ứng các điều kiện trên, khoản trích lập sẽ không được chấp nhận khấu trừ thuế, dẫn đến điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế khi quyết toán thuế TNDN.

Hồ sơ chứng minh và kê khai

Xem thêm: Mọi người cho em hỏi nếu một vài ngày quên không ghi nhận doanh thu rồi sau đó nhớ lại và ghi bổ sung thì có ảnh hưởng gì không ạ?

Để hỗ trợ kiểm tra và quyết toán thuế, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ sau:

• Bảng kê chứng khoán kinh doanh cuối kỳ, bao gồm mã chứng khoán, số lượng, giá vốn, giá thị trường và mức trích lập dự phòng.
• Báo cáo tài chính và thuyết minh báo cáo tài chính, ghi nhận chi tiết khoản dự phòng theo VAS 10.
• Giấy xác nhận giá thị trường từ sàn giao dịch chứng khoán hoặc công ty chứng khoán môi giới.
• Tờ khai quyết toán thuế TNDN (mẫu 03/TNDN), kê khai khoản trích lập tại chỉ tiêu chi phí được trừ.

Việc tuân thủ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro bị cơ quan thuế loại trừ chi phí, dẫn đến tăng số thuế phải nộp (mức phạt chậm nộp trên số tiền chậm nộp, theo Luật Quản lý thuế 2019).

Việc tuân thủ quy định về trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh giúp doanh nghiệp phản ánh đúng tình hình tài chính, tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp và tránh các rủi ro kiểm tra sau. Đồng thời, điều này góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý đầu tư. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.