Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Điều kiện phân loại tài sản nắm giữ để bán
Theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, tài sản cố định (TSCĐ) được phân loại là tài sản nắm giữ để bán khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: (i) Ban quản lý có ý định bán tài sản thay vì tiếp tục sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc cho thuê; (ii) Việc bán dự kiến diễn ra trong vòng một năm kể từ ngày phân loại; (iii) Việc bán có khả năng cao sẽ được thực hiện, dựa trên các bằng chứng như đã ký hợp đồng bán, đang đàm phán với bên mua tiềm năng hoặc có chương trình bán hàng cụ thể. Trong trường hợp doanh nghiệp quyết định thanh lý dây chuyền sản xuất nhưng đến cuối năm tài chính chưa hoàn tất thủ tục bán, tài sản này vẫn có thể được phân loại là tài sản nắm giữ để bán nếu các điều kiện trên được đáp ứng tại thời điểm lập báo cáo tài chính (BCTC). Nếu chỉ mới quyết định thanh lý mà chưa có hành động cụ thể chứng minh khả năng bán trong một năm, thì chưa đủ cơ sở để phân loại, và tài sản vẫn được ghi nhận là TSCĐ thông thường theo Thông tư 45/2013/TT-BTC hướng dẫn quản lý, sử dụng TSCĐ.
Quy trình kế toán khi phân loại
Việc phân loại tài sản nắm giữ để bán là quy trình nội bộ kế toán, không yêu cầu thủ tục hành chính bên ngoài, nhưng phải tuân thủ nguyên tắc ghi nhận và trình bày trong BCTC theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Doanh nghiệp cần đánh giá và điều chỉnh tại ngày kết thúc kỳ kế toán.
Bước 1: Đánh giá điều kiện phân loại
Tại ngày lập BCTC (cuối năm tài chính), bộ phận kế toán phối hợp với ban quản lý rà soát xem dây chuyền sản xuất có đáp ứng đầy đủ ba điều kiện nêu trên không, dựa trên biên bản quyết định thanh lý và các tài liệu hỗ trợ như báo giá thị trường hoặc thư ý định từ bên mua. Nếu đáp ứng, ngừng khấu hao TSCĐ ngay từ thời điểm phân loại để tránh ghi nhận chi phí khấu hao không phù hợp. Giá trị sổ sách của tài sản phải được so sánh với giá trị thuần có thể thu hồi (giá bán dự kiến trừ chi phí bán) để ghi nhận lỗ hoặc lãi nếu cần.
Bước 2: Ghi nhận và trình bày trong BCTC
Ghi giảm TSCĐ nguyên giá và ghi tăng tài sản nắm giữ để bán với giá trị sổ sách tại thời điểm phân loại, đồng thời hạch toán vào báo cáo tài chính theo mẫu tại Phụ lục Thông tư 99/2025/TT-BTC. Tài sản này được trình bày riêng biệt trong bảng cân đối kế toán, không phân bổ khấu hao, và đánh giá giảm giá nếu giá trị thuần có thể thu hồi thấp hơn giá trị sổ sách (ghi nhận chi phí giảm giá vào báo cáo kết quả kinh doanh). Nếu đến kỳ sau vẫn chưa bán, tiếp tục đánh giá hàng kỳ để xác định có giữ nguyên phân loại hay không.
Bước 3: Theo dõi và hoàn tất sau phân loại
Sau khi phân loại, doanh nghiệp phải theo dõi tiến độ bán hàng và cập nhật BCTC các kỳ sau. Nếu không bán được trong một năm hoặc thay đổi ý định, phải hủy phân loại, chuyển trở lại TSCĐ và khấu hao hồi tố theo Thông tư 45/2013/TT-BTC (Điều 14). Việc không phân loại đúng có thể dẫn đến sai lệch BCTC, ảnh hưởng đến thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) với mức phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Lợi ích của việc tuân thủ
Việc phân loại đúng giúp báo cáo tài chính phản ánh trung thực tình hình tài sản, tránh rủi ro kiểm toán và tối ưu hóa chi phí thuế TNDN bằng cách ngừng khấu hao không cần thiết. Đồng thời, đảm bảo tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam, giảm thiểu tranh chấp với cơ quan thuế. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.
Để lại một bình luận