Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Sai sót trọng yếu và điều chỉnh hồi tố theo quy định pháp luật

Theo Chuẩn mực kế toán số 29 (VAS 29) ban hành kèm theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, sai sót trọng yếu là những sai sót có thể ảnh hưởng đến quyết định kinh tế của người sử dụng báo cáo tài chính. Trong trường hợp phát hiện sai sót trọng yếu của năm trước nhưng chưa đến mức làm thay đổi ý kiến kiểm toán (tức là không phải sai sót nghiêm trọng dẫn đến ý kiến kiểm toán từ chối hoặc ngoại trừ), doanh nghiệp vẫn phải thực hiện điều chỉnh hồi tố. Điều này được quy định tại đoạn 42-45 của VAS 29, nhằm đảm bảo tính nhất quán và trung thực của báo cáo tài chính. Luật Kế toán 2015 (Điều 4 và Điều 30) cũng yêu cầu báo cáo tài chính phải phản ánh đúng tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ, bao gồm việc điều chỉnh các sai sót trọng yếu từ kỳ trước.

Xem thêm: Khi doanh nghiệp có nhiều khoản phải trả nội bộ giữa các phòng ban hạch toán phụ thuộc, việc bù trừ công nợ nội bộ có bắt buộc thực hiện trước khi lập báo cáo tài chính tổng hợp không?

Yêu cầu trình bày lại số liệu so sánh

Việc điều chỉnh hồi tố bắt buộc phải trình bày lại toàn bộ số liệu so sánh của năm trước trên báo cáo tài chính năm nay. Cụ thể, theo đoạn 45 VAS 29, doanh nghiệp phải điều chỉnh số dư đầu kỳ của tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại thời điểm đầu kỳ gần nhất trước kỳ hiện tại bị ảnh hưởng, đồng thời trình bày lại các khoản mục bị ảnh hưởng trong báo cáo tài chính so sánh (bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ). Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính (hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp) tại Điều 13 cũng quy định rõ việc lập báo cáo tài chính phải bao gồm số liệu so sánh của kỳ trước và điều chỉnh hồi tố nếu có sai sót trọng yếu, nhằm tránh méo mó thông tin. Do đó, không chỉ dừng ở việc ghi nhận điều chỉnh mà phải tái lập toàn bộ các chỉ tiêu liên quan để phản ánh đúng thực tế.

Yêu cầu thuyết minh bản chất và giá trị điều chỉnh

Xem thêm: Công ty tôi đang xây dựng quy chế trích lập quỹ khen thưởng phúc lợi từ lợi nhuận sau thuế, vậy thời điểm ghi nhận khoản trích này là khi xác định lợi nhuận cuối năm hay khi có quyết định phân phối lợi nhuận chính thức?

Bên cạnh việc trình bày lại số liệu, doanh nghiệp bắt buộc phải thuyết minh rõ bản chất của sai sót, giá trị điều chỉnh và tác động đến từng khoản mục tài chính. Theo đoạn 50 VAS 29, phần thuyết minh phải bao gồm: (i) bản chất của sai sót; (ii) giá trị điều chỉnh đối với từng báo cáo tài chính bị ảnh hưởng; (iii) tác động đến thu nhập trên mỗi cổ phần (nếu áp dụng). Luật Kế toán 2015 (Điều 30, khoản 4) và Thông tư 99/2025/TT-BTC nhấn mạnh rằng thuyết minh là phần không thể thiếu để người sử dụng hiểu rõ lý do và mức độ điều chỉnh, giúp tăng tính minh bạch. Việc chỉ thuyết minh mà không trình bày lại số liệu sẽ không tuân thủ chuẩn mực, có thể dẫn đến rủi ro pháp lý khi kiểm toán hoặc báo cáo với cơ quan nhà nước.

Việc tuân thủ điều chỉnh hồi tố và thuyết minh đầy đủ giúp báo cáo tài chính đảm bảo tính chính xác, tăng uy tín doanh nghiệp và tránh các chế tài từ cơ quan quản lý như Thanh tra Tài chính. Đồng thời, nó hỗ trợ người sử dụng đưa ra quyết định kinh tế đúng đắn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.