Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh
Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung năm 2012 và 2014), thu nhập từ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh cá thể được tính thuế theo phương pháp kê khai. Cụ thể, Thông tư 18/2026/TT-BTC hướng dẫn hộ kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu (không phải trên lợi nhuận), với mức thuế TNCN dao động từ 0,5% đến 5% tùy ngành nghề (ví dụ: 2% cho dịch vụ, 1% cho sản xuất). Nếu áp dụng phương pháp kê khai, thu nhập chịu thuế TNCN được tính bằng lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí hợp lý), áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần từ 5% đến 35% theo Luật Thuế TNCN. Giả sử lợi nhuận 100 triệu đồng, mức thuế TNCN không phải cố định 17% mà có thể thấp hơn (ví dụ: khoảng 7-15 triệu đồng tùy mức khấu trừ gia cảnh và chi phí), giúp hộ kinh doanh tiết kiệm hơn so với mức 17 triệu đồng như Anh/Chị đề cập. Hộ kinh doanh không được khấu trừ chi phí đầu vào chi tiết như doanh nghiệp, nhưng thủ tục đơn giản và không phải nộp báo cáo tài chính phức tạp.
Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với công ty
Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2013, 2014 và 2020), doanh nghiệp phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) với mức thuế suất phổ biến 20% trên thu nhập chịu thuế (lợi nhuận sau khi trừ chi phí hợp lý, khấu hao và các khoản lỗ lũy kế). Với lợi nhuận 100 triệu đồng, số thuế TNDN là 20 triệu đồng, nhưng doanh nghiệp được khấu trừ đầy đủ chi phí (như lương nhân viên, quảng cáo, lãi vay) và hưởng ưu đãi thuế nếu thuộc lĩnh vực khuyến khích (giảm xuống 10-15% theo Nghị định 218/2013/NĐ-CP về ưu đãi thuế). Ngoài ra, doanh nghiệp phải nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ (10% trên giá trị gia tăng), nhưng có thể hoàn thuế nếu xuất khẩu hoặc đầu tư lớn. Thủ tục thành lập và kê khai phức tạp hơn, yêu cầu báo cáo tài chính hàng quý/năm theo Luật Kế toán 2015.
So sánh giữa hộ kinh doanh và thành lập công ty
Việc chọn hình thức kinh doanh phụ thuộc vào quy mô, ngành nghề và mục tiêu dài hạn. Hộ kinh doanh phù hợp với hoạt động nhỏ lẻ (doanh thu dưới 3-5 tỷ đồng/năm), chi phí thành lập thấp (chỉ đăng ký tại UBND theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP), thủ tục thuế đơn giản và linh hoạt hơn, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính. Tuy nhiên, hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn bằng tài sản cá nhân, khó vay vốn ngân hàng hoặc mở rộng quy mô, và không được khấu trừ chi phí chi tiết dẫn đến thuế hiệu quả cao hơn nếu lợi nhuận lớn. Ngược lại, thành lập công ty (công ty TNHH hoặc cổ phần theo Luật Doanh nghiệp 2020) mang lại lợi ích về trách nhiệm hữu hạn (chỉ bằng vốn góp), dễ tiếp cận vốn, hợp tác đối tác và ưu đãi thuế TNDN, đặc biệt nếu lợi nhuận trên 100 triệu đồng/năm nhờ khấu trừ chi phí (có thể giảm thuế thực tế xuống dưới 20%). Với ví dụ lợi nhuận 100 triệu đồng, hộ kinh doanh có thể tiết kiệm hơn về thuế TNCN (dưới 17 triệu đồng nếu kê khai đúng), nhưng công ty tốt hơn nếu cần mở rộng hoặc bảo vệ tài sản cá nhân. Khuyến nghị: Nếu kinh doanh nhỏ và cá nhân, giữ hộ kinh doanh; nếu dự kiến tăng trưởng, chuyển sang công ty để tối ưu hóa thuế và rủi ro.
Việc tuân thủ đúng quy định thuế giúp tránh phạt hành chính trên số thuế trốn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đồng thời tối ưu hóa chi phí và hỗ trợ phát triển bền vững. Chọn hình thức phù hợp sẽ mang lại lợi ích lâu dài về tài chính và pháp lý. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.
Để lại một bình luận