Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện khấu trừ chi phí mua nguyên liệu từ cá nhân không có hóa đơn VAT

Xem thêm: Bên mình là công ty cổ phần có 3 cổ đông, hiện đang vay tiền cá nhân của giám đốc khoảng 5 tỷ để bổ sung vốn lưu động nhưng chưa làm hợp đồng vay rõ ràng và cũng chưa tính lãi, tiền chuyển qua lại nhiều lần trong năm 2025, giờ chuẩn bị quyết toán thì có cần hợp thức hóa bằng hợp đồng vay không và nếu không tính lãi có bị ấn định thuế gì không?

Theo quy định tại Thông tư số 20/2026/TT-BTC, chi phí mua hàng hóa, nguyên liệu từ cá nhân không kinh doanh (như cá nhân trồng rừng) có thể được khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) nếu doanh nghiệp lập bảng kê thu mua theo mẫu ban hành kèm Thông tư số 20/2026/TT-BTC. Bảng kê này phải ghi rõ thông tin người bán (họ tên, địa chỉ, số CMND/CCCD), số lượng, đơn giá, thành tiền và chữ ký xác nhận của người bán. Ngoài ra, doanh nghiệp cần bổ sung các chứng từ chứng minh tính hợp pháp của giao dịch, chẳng hạn như hợp đồng mua bán, biên bản giao nhận hàng hóa, chứng từ vận chuyển hoặc giấy chứng nhận nguồn gốc lâm sản theo quy định của Luật Lâm nghiệp 2017. Nếu chỉ có bảng kê mà thiếu các chứng từ hỗ trợ, cơ quan thuế có thể loại chi phí này khỏi diện khấu trừ, dẫn đến tăng thu nhập chịu thuế TNDN. Trong trường hợp của công ty sản xuất đồ nội thất, giá vốn chiếm 80% doanh thu là tỷ lệ hợp lý cho ngành, nhưng cơ quan thuế sẽ kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo không có dấu hiệu trốn thuế.

Rủi ro bị ấn định lại giá vốn khi quyết toán thuế TNDN

Theo Luật Thuế TNDN 2025, cơ quan thuế có quyền ấn định lại doanh thu, chi phí nếu phát hiện hồ sơ chứng từ không đầy đủ hoặc có dấu hiệu bất thường, chẳng hạn như tỷ lệ chi phí cao so với doanh thu ngành (ở đây 80%). Với việc mua gỗ từ cá nhân chỉ có bảng kê, rủi ro này tăng cao nếu bảng kê không được lập đúng mẫu, thiếu chữ ký hoặc không khớp với sổ sách kế toán. Cơ quan thuế có thể yêu cầu bổ sung chứng từ trong quá trình quyết toán (thường trong vòng 10 năm theo Điều 110 Luật Quản lý thuế 2019), và nếu không chứng minh được, họ sẽ ấn định giá vốn dựa trên giá thị trường hoặc dữ liệu ngành, dẫn đến truy thu thuế TNDN (trên phần thu nhập tăng thêm) cộng phạt chậm nộp theo Luật Quản lý thuế 2019. Để giảm rủi ro, doanh nghiệp nên lưu trữ đầy đủ hồ sơ và kê khai trung thực, đồng thời có thể yêu cầu xác nhận nguồn gốc từ cơ quan lâm nghiệp địa phương.

Xem thêm: Công ty em năm 2024 lãi lớn, sang 2025 lỗ do mở rộng chi nhánh và đầu tư máy móc, nhưng trong năm có chia cổ tức tạm ứng cho cổ đông, vậy nếu cuối năm lỗ thì khoản cổ tức đã chia xử lý kế toán và thuế như thế nào?

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp tránh được truy thu thuế, phạt hành chính trên số thuế trốn (theo Bộ luật Quản lý thuế 2019) và duy trì uy tín kinh doanh. Đồng thời, điều này hỗ trợ tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.