Thuế suất thuế gtgt của muối là vấn đề quan trọng mà nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh muối và hộ diêm dân cần nắm rõ để kê khai thuế đúng quy định, tránh rủi ro pháp lý và tối ưu chi phí. Việc xác định chính xác đối tượng không chịu thuế hay chịu thuế giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ phát triển ngành diêm nghiệp ổn định. Cùng Công ty dịch vụ kế toán ACC tìm hiểu chi tiết chính sách hiện hành.

1. Chính sách thuế suất thuế GTGT của muối

Theo khoản 4 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, sản phẩm muối được sản xuất từ nước biển, muối mỏ tự nhiên, muối tinh, muối i-ốt mà thành phần chính là Na-tri-clo-rua (NaCl) thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Quy định này kế thừa và duy trì chính sách từ Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008 (đã được sửa đổi, bổ sung), khẳng định sự ổn định của chính sách thuế đối với mặt hàng thiết yếu này.

Như vậy, muối thô, muối hạt, muối tinh, muối i-ốt dùng làm thực phẩm hoặc nguyên liệu cơ bản, nếu không bị chế biến thành sản phẩm khác làm thay đổi bản chất chính là NaCl, thì không phải kê khai, tính và nộp thuế GTGT đầu ra. Doanh nghiệp bán các loại muối này không phát sinh nghĩa vụ thuế GTGT đầu ra, đồng thời cũng không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh muối thuộc đối tượng không chịu thuế.

Đối với các sản phẩm được chế biến từ muối nhưng không đáp ứng điều kiện về thành phần chính là NaCl theo quy định, như muối tôm, muối ớt, muối ô mai, muối ngâm chân hoặc một số sản phẩm gia vị khác, các sản phẩm này không thuộc nhóm sản phẩm muối không chịu thuế GTGT quy định tại khoản 4 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15. Trường hợp này, sản phẩm thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và áp dụng mức thuế suất 10% theo khoản 3 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng, nếu không thuộc trường hợp áp dụng mức thuế suất khác theo quy định. 

Chính sách này không chỉ áp dụng đối với muối sản xuất trong nước mà còn liên quan đến muối nhập khẩu trong một số trường hợp, tùy thuộc vào bản chất sản phẩm và hồ sơ chứng minh. Doanh nghiệp cần lưu ý các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định của Chính phủ và các công văn hướng dẫn của cơ quan thuế để áp dụng chính xác trong từng trường hợp cụ thể.

2. Phân loại sản phẩm muối và mức thuế suất áp dụng

Việc phân loại đúng sản phẩm muối là bước then chốt để xác định thuế suất thuế GTGT. Doanh nghiệp cần dựa vào nguồn gốc, quy trình sản xuất và thành phần chính của sản phẩm để áp dụng quy định pháp luật chính xác, từ đó thực hiện nghĩa vụ thuế đúng và đầy đủ.

Đối với sản phẩm muối thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, bao gồm muối được sản xuất từ nước biển, muối mỏ tự nhiên, muối tinh và muối i-ốt mà thành phần chính là Na-tri-clo-rua (NaCl), doanh nghiệp không phải tính và nộp thuế GTGT đầu ra khi bán các sản phẩm này. Việc sản phẩm được phơi, sấy khô, tinh chế hoặc đóng gói theo quy cách thương mại không làm thay đổi đối tượng thuế nếu sản phẩm vẫn đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Cơ sở kinh doanh vẫn phải lập hóa đơn theo quy định, nhưng không tính thuế GTGT đầu ra đối với sản phẩm muối thuộc đối tượng không chịu thuế. 

Ngược lại, đối với các sản phẩm được chế biến từ muối nhưng không đáp ứng điều kiện để được xác định là sản phẩm muối không chịu thuế GTGT theo khoản 4 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng, chẳng hạn như một số sản phẩm muối tôm, muối ớt, bột canh hoặc sản phẩm gia vị có thành phần khác làm thay đổi tính chất của sản phẩm, doanh nghiệp cần xác định thuế suất theo quy định đối với từng loại hàng hóa. Trường hợp hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không thuộc nhóm áp dụng thuế suất 5% hoặc chính sách giảm thuế thì áp dụng mức thuế suất 10% theo quy định. 

Doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh cả hai nhóm sản phẩm cần hạch toán riêng doanh thu, chi phí và thuế GTGT đầu vào để tránh sai sót. Việc xác định sai đối tượng có thể dẫn đến việc bị truy thu thuế, phạt chậm nộp và các biện pháp xử lý vi phạm hành chính theo Luật Quản lý thuế.

>> Đọc thêm: Hướng dẫn kê khai bổ sung thuế GTGT

3. Ý nghĩa của chính sách và lưu ý khi áp dụng đối với doanh nghiệp

Chính sách không chịu thuế GTGT đối với muối cơ bản góp phần ổn định giá muối trên thị trường, hỗ trợ đời sống diêm dân và bảo đảm an ninh lương thực về muối. Nó cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp sản xuất muối tinh, muối i-ốt phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu trong một số trường hợp. Khi áp dụng, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm quan trọng. 

• Thứ nhất, phải có hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc và thành phần sản phẩm, bao gồm giấy tờ khai thác, hợp đồng mua bán nguyên liệu, kết quả phân tích thành phần nếu cần thiết. 
• Thứ hai, trên hóa đơn bán hàng phải ghi rõ tên sản phẩm và ghi chú thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo đúng quy định.
• Thứ ba, thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng chung cho cả hoạt động chịu thuế và không chịu thuế phải được phân bổ theo tỷ lệ doanh thu theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân sản xuất muối, họ cũng được hưởng chính sách tương tự nếu sản phẩm đáp ứng điều kiện. Ngoài ra, thu nhập từ sản xuất muối của hộ gia đình, cá nhân còn liên quan đến chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân trong một số trường hợp theo Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành. Doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật các văn bản hợp nhất và công văn hướng dẫn mới nhất từ Cục Thuế để bảo đảm tuân thủ.

Trong trường hợp muối được dùng làm nguyên liệu để sản xuất sản phẩm khác, thuế GTGT đầu vào liên quan đến muối không chịu thuế sẽ không được khấu trừ. Doanh nghiệp cần tính toán kỹ chi phí để định giá sản phẩm cuối cùng hợp lý.

Xem thêm: Thuế GTGT tour du lịch nước ngoài phải đóng là bao nhiêu?

4. Câu hỏi thường gặp

Thuế suất thuế GTGT của muối thô, muối tinh, muối i-ốt là bao nhiêu theo quy định hiện hành?

Theo khoản 4 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 có hiệu lực từ 01/7/2025, sản phẩm muối sản xuất từ nước biển, muối mỏ tự nhiên, muối tinh, muối i-ốt mà thành phần chính là NaCl thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Doanh nghiệp không phải tính và nộp thuế GTGT đầu ra đối với các sản phẩm này.

Sản phẩm muối tôm, muối ớt có được miễn thuế GTGT không?

Không. Các sản phẩm muối đã chế biến như muối tôm, muối ớt, muối ô mai không còn thành phần chính là NaCl theo đúng quy định tại khoản 4 Điều 5 Luật Thuế GTGT 2024 nên thuộc đối tượng chịu thuế với mức thuế suất 10%. Trong một số giai đoạn có chính sách giảm thuế, mức thuế có thể được giảm xuống 8%, nhưng vẫn phải kê khai và nộp theo đúng quy định.

Doanh nghiệp mua muối hạt rồi đóng gói bán ra có phải chịu thuế GTGT không?

Nếu chỉ thực hiện đóng gói theo quy cách thương mại mà không chế biến làm thay đổi bản chất và thành phần chính vẫn là NaCl thì sản phẩm bán ra vẫn thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Cơ quan thuế đã có công văn hướng dẫn xác nhận trường hợp này.

Thuế suất thuế GTGT của muối được quy định rõ ràng tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, với muối cơ bản thuộc đối tượng không chịu thuế nhằm hỗ trợ sản xuất và tiêu dùng. Doanh nghiệp cần nắm vững phân loại sản phẩm, lưu giữ chứng từ đầy đủ và thực hiện kê khai đúng để tuân thủ pháp luật. Nếu còn thắc mắc hoặc cần hỗ trợ tư vấn chi tiết về chính sách thuế, kế toán và kê khai liên quan đến mặt hàng muối, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC để được giải đáp kịp thời và chuyên nghiệp.