Xác định kê khai thuế gtgt theo tháng hay quý là bước quan trọng giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định thuế, tránh các khoản phạt không đáng có và tối ưu hóa dòng tiền. Trong bối cảnh kinh tế số hóa ngày nay, việc nắm rõ phương pháp kê khai không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn hỗ trợ quản lý tài chính hiệu quả hơn. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách thức thực hiện để doanh nghiệp dễ dàng áp dụng. Cùng Công ty kế toán ACC tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này.

1. Cách xác định kê khai thuế GTGT theo tháng hay quý

Theo Luật Quản lý thuế năm 2019 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP, kỳ kê khai thuế GTGT được xác định ổn định theo năm dương lịch và áp dụng thống nhất cho toàn bộ các kỳ trong năm. Người nộp thuế có trách nhiệm tự xác định mình thuộc đối tượng kê khai theo tháng hay theo quý căn cứ vào doanh thu của năm trước liền kề, trừ trường hợp pháp luật có quy định đặc thù. Việc xác định sai kỳ kê khai dẫn đến khai sai nghĩa vụ thuế được xem là hành vi vi phạm hành chính về thuế và có thể bị xử phạt theo quy định.

Người nộp thuế GTGT được thực hiện kê khai theo quý khi có tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống. Doanh thu này được xác định là tổng doanh thu ghi nhận trên các tờ khai thuế GTGT trong năm dương lịch, bao gồm cả doanh thu chịu thuế GTGT và doanh thu không chịu thuế GTGT. Đối với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính, doanh thu làm căn cứ xác định kỳ kê khai bao gồm cả doanh thu phát sinh tại các đơn vị này theo quy định của Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

Người nộp thuế GTGT thuộc diện kê khai theo tháng khi có tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề trên 50 tỷ đồng. Việc áp dụng kê khai theo tháng nhằm tăng tần suất kiểm soát nghĩa vụ thuế đối với doanh nghiệp có quy mô lớn, phát sinh nhiều giao dịch và giá trị thuế phải nộp lớn. Ngoài ra, một số trường hợp đặc thù như hoạt động xây dựng, lắp đặt, bán hàng vãng lai, chuyển nhượng bất động sản ngoại tỉnh hoặc khai thuế theo từng lần phát sinh cũng được thực hiện theo kỳ khai riêng theo quy định pháp luật chuyên ngành thuế.

2. Tiêu chí phân loại doanh nghiệp kê khai thuế GTGT

Việc phân loại doanh nghiệp kê khai thuế GTGT theo tháng hay theo quý được thực hiện dựa trên các tiêu chí cụ thể do pháp luật thuế quy định, trong đó trọng tâm là doanh thu và tình trạng hoạt động của doanh nghiệp. Các tiêu chí này được xây dựng nhằm bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và khả năng kiểm soát trong quản lý thuế.

• Tiêu chí về doanh thu làm căn cứ xác định kỳ kê khai

Doanh thu làm căn cứ xác định kỳ kê khai thuế GTGT là tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm dương lịch trước liền kề, được tổng hợp từ các tờ khai thuế GTGT đã nộp. Doanh thu này không phân biệt đã thu tiền hay chưa thu tiền, không loại trừ doanh thu không chịu thuế GTGT và không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh lãi hay lỗ. Trường hợp doanh nghiệp thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính cho đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu của các đơn vị này được cộng gộp để xác định kỳ kê khai chung.

• Doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp chưa đủ 12 tháng hoạt động

Doanh nghiệp mới thành lập hoặc chưa hoạt động đủ 12 tháng được thực hiện kê khai thuế GTGT theo quý trong thời gian đầu hoạt động. Sau khi kết thúc năm dương lịch mà doanh nghiệp đã hoạt động đủ 12 tháng, kỳ kê khai thuế GTGT của năm tiếp theo sẽ được xác định căn cứ vào doanh thu của năm dương lịch trước liền kề đủ 12 tháng. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp mới giảm áp lực hành chính trong giai đoạn khởi đầu, đồng thời vẫn bảo đảm cơ sở pháp lý để phân loại chính xác khi doanh nghiệp đi vào hoạt động ổn định.

• Trường hợp lựa chọn và ổn định kỳ kê khai thuế

Trong trường hợp doanh nghiệp đủ điều kiện kê khai theo quý, pháp luật cho phép doanh nghiệp được lựa chọn kê khai theo tháng nếu có nhu cầu và gửi thông báo theo mẫu quy định cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Tuy nhiên, kỳ kê khai đã lựa chọn phải được thực hiện ổn định trong suốt năm dương lịch và chỉ được thay đổi khi đáp ứng đầy đủ điều kiện và thủ tục chuyển đổi theo quy định của pháp luật thuế.

>> Đọc thêm: Hướng dẫn kê khai bổ sung thuế GTGT

Xem thêm: Phí bảo lãnh ngân hàng có chịu thuế GTGT không?

3. Quy trình thực hiện xác định và kê khai thuế GTGT

Việc xác định và thực hiện kê khai thuế GTGT theo đúng kỳ quy định đòi hỏi doanh nghiệp tuân thủ một quy trình nhất định, bảo đảm sự thống nhất giữa dữ liệu kế toán, hồ sơ thuế và thông tin quản lý của cơ quan thuế.

Bước 1: Xác định doanh thu năm trước liền kề

Doanh nghiệp có trách nhiệm tổng hợp doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm dương lịch trước liền kề trên cơ sở sổ sách kế toán và các tờ khai thuế GTGT đã nộp. Việc xác định doanh thu cần được thực hiện đầy đủ, bao gồm cả doanh thu chịu thuế và không chịu thuế GTGT, doanh thu của đơn vị phụ thuộc nếu khai thuế tập trung. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp để xác định doanh nghiệp thuộc diện kê khai theo tháng hay theo quý.

Bước 2: Thực hiện kê khai theo kỳ đã xác định

Sau khi xác định đúng kỳ kê khai, doanh nghiệp thực hiện lập và nộp tờ khai thuế GTGT theo tháng hoặc theo quý thông qua hệ thống khai thuế điện tử theo đúng thời hạn luật định. Trường hợp kê khai theo tháng, thời hạn nộp tờ khai chậm nhất là ngày 20 của tháng tiếp theo. Trường hợp kê khai theo quý, thời hạn nộp tờ khai là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo. Việc nộp đúng hạn là nghĩa vụ bắt buộc, kể cả trong trường hợp không phát sinh số thuế phải nộp.

Bước 3: Theo dõi và xử lý thay đổi điều kiện kê khai

Trong quá trình hoạt động, nếu doanh nghiệp phát sinh thay đổi về doanh thu dẫn đến không còn đủ điều kiện áp dụng kỳ kê khai đã lựa chọn, doanh nghiệp phải thực hiện chuyển đổi kỳ kê khai theo quy định. Việc chuyển đổi không được thực hiện tùy tiện giữa năm nếu không có căn cứ doanh thu rõ ràng, đồng thời phải bảo đảm hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế phát sinh và tiền chậm nộp (nếu có) theo quyết định của cơ quan thuế.

4. Lợi ích và lưu ý khi áp dụng phương pháp kê khai thuế GTGT

Việc áp dụng đúng phương pháp kê khai thuế GTGT theo tháng hay theo quý mang lại nhiều lợi ích về quản trị thuế và tài chính cho doanh nghiệp, đồng thời giúp hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Trước hết, đối với doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, kê khai theo quý giúp giảm tần suất lập hồ sơ thuế, tiết kiệm nguồn lực kế toán và tập trung nhiều hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ngược lại, đối với doanh nghiệp có doanh thu lớn, kê khai theo tháng giúp theo dõi sát sao nghĩa vụ thuế, kịp thời khấu trừ thuế GTGT đầu vào và hạn chế rủi ro dồn số thuế lớn vào cuối kỳ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc xác định sai kỳ kê khai hoặc tự ý thay đổi kỳ kê khai không đúng quy định có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính về thuế, bị truy thu thuế và tính tiền chậm nộp. Do đó, việc thường xuyên theo dõi doanh thu, cập nhật quy định pháp luật thuế mới và bảo đảm sự thống nhất giữa kế toán và kê khai thuế là yêu cầu cần thiết trong quản lý thuế GTGT.

5. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp mới thành lập nên xác định kê khai thuế GTGT theo tháng hay quý như thế nào?

Doanh nghiệp mới thành lập được thực hiện kê khai thuế GTGT theo quý trong thời gian đầu hoạt động. Sau khi hoạt động đủ 12 tháng, kỳ kê khai thuế của năm tiếp theo sẽ được xác định căn cứ vào doanh thu của năm dương lịch trước liền kề theo quy định của pháp luật thuế.

Doanh thu thay đổi trong năm có phải chuyển kỳ kê khai không?

Doanh nghiệp chỉ thực hiện chuyển kỳ kê khai khi có căn cứ xác định không còn đủ điều kiện áp dụng kỳ kê khai đã lựa chọn. Việc chuyển đổi phải thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục và thời hạn do pháp luật quy định, không được tự ý thay đổi trong năm nếu không đáp ứng điều kiện.

Cơ quan thuế có quyền điều chỉnh kỳ kê khai của doanh nghiệp không?

Cơ quan thuế có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu dữ liệu và yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh kỳ kê khai khi phát hiện việc xác định kỳ kê khai không đúng quy định hoặc có rủi ro trong quản lý thuế, nhằm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ thuế đúng pháp luật.

Xác định kê khai thuế gtgt theo tháng hay quý đúng đắn không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tổng thể. Với sự hỗ trợ từ các chuyên gia, bạn có thể dễ dàng áp dụng các quy định này vào hoạt động kinh doanh. Để nhận tư vấn chi tiết và giải pháp tối ưu, hãy liên hệ Công ty kế toán ACC ngay hôm nay. Đừng chần chừ, hành động để bảo vệ lợi ích doanh nghiệp của bạn một cách chuyên nghiệp!