Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty dịch vụ kế toán ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Xử lý chiết khấu thương mại trong hạch toán mua hàng

Chiết khấu thương mại (dựa trên doanh thu tháng) được coi là khoản giảm giá cho hàng hóa đã mua, không phải doanh thu riêng biệt. Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 39/2014/TT-BTC, chiết khấu này được hạch toán bằng cách điều chỉnh giảm giá vốn hàng hóa tại thời điểm nhận được (đầu tháng sau). Cụ thể, khi mua hàng thịt với giá 350.000 đồng/kg (chưa bao gồm VAT), Anh/Chị ghi nhận toàn bộ giá trị hóa đơn đầu vào vào tài khoản 156 (Hàng hóa). Sau đó, khi nhận chiết khấu (ví dụ: 50.000 đồng/kg), lập biên bản điều chỉnh hoặc chứng từ nội bộ để giảm giá vốn, đồng thời khấu trừ thuế GTGT đầu vào tương ứng nếu hóa đơn gốc cho phép điều chỉnh.

Đối với hộ kinh doanh cá thể mới chuyển sang kê khai theo phương pháp khấu trừ (theo Thông tư 88/2021/TT-BTC), Anh/Chị cần sử dụng sổ sách kế toán đơn giản, ghi nhận chiết khấu vào tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán) để giảm chi phí, đảm bảo tính minh bạch khi quyết toán thuế. Việc bán ra với giá 300.000 đồng/kg không ảnh hưởng đến hạch toán đầu vào, nhưng cần theo dõi để tránh lỗ kế toán nếu chiết khấu làm giá vốn thực tế thấp hơn giá bán.

Kê khai hóa đơn và thuế GTGT liên quan đến chiết khấu

Xem thêm: Anh/chị cho mình hỏi nếu hộ kinh doanh thay đổi ngành nghề kinh doanh thì có cần thông báo lại với cơ quan thuế không?

Khi kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ (áp dụng cho hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên theo Luật Thuế GTGT 2024, Anh/Chị khấu trừ toàn bộ thuế đầu vào từ hóa đơn mua hàng giá 350.000 đồng/kg (thường 10% VAT). Đối với chiết khấu nhận sau, nếu nhà cung cấp lập hóa đơn điều chỉnh giảm (theo Điều 20 Nghị định 123/2020/NĐ-CP), Anh/Chị kê khai giảm thuế đầu vào tương ứng trên tờ khai thuế GTGT tháng/sai (mẫu 01/GTGT). Nếu không có hóa đơn điều chỉnh, chiết khấu được kê khai như khoản thu nhập khác (tài khoản 711), nhưng phải nộp thuế GTGT đầu ra 10% trên giá trị chiết khấu nếu vượt ngưỡng miễn thuế.

• Hóa đơn đầu vào mua hàng: Lưu trữ và kê khai đầy đủ để khấu trừ VAT.
• Chứng từ chiết khấu: Biên bản thỏa thuận chiết khấu, giấy nộp tiền hoặc chuyển khoản từ nhà cung cấp.
• Tờ khai thuế: Kê khai hàng tháng/quý theo quy định tại Điều 15 Thông tư 88/2021/TT-BTC, đảm bảo khớp với sổ sách hạch toán.

Nếu vi phạm kê khai sai (như không điều chỉnh chiết khấu), sẽ có thể bị phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Quy trình hạch toán và kê khai cho hộ kinh doanh mới

Vì Anh/Chị là hộ kinh doanh mới kê khai, quy trình cần tuân thủ để tránh sai sót, dựa trên Thông tư 88/2021/TT-BTC và Thông tư 18/2026/TT-BTC.

Bước 1: Ghi nhận mua hàng ban đầu

Khi nhận hàng và hóa đơn giá 350.000 đồng/kg, ghi nợ TK 156 (Hàng hóa) bằng giá trị chưa VAT, nợ TK 133 (Thuế GTGT đầu vào) bằng 10% VAT, có TK 111/112/331 (Tiền/Tài sản phải thu). Lập phiếu nhập kho để theo dõi số lượng thịt (ví dụ: 1kg), đảm bảo khớp với thực tế bán ra giá 300.000 đồng/kg.

Xem thêm: Các bác cho em xin hỏi hộ kinh doanh xài phần mềm nào ổn mà giá phải chăng ạ hộ dưới 3 tỷ.

Bước 2: Xử lý chiết khấu đầu tháng sau

Nhận thông báo chiết khấu từ nhà cung cấp, lập biên bản xác nhận giá trị chiết khấu (giảm giá vốn). Ghi nợ TK 111/112 (tiền nhận), có TK 156 (giảm hàng hóa) và có TK 3331 (giảm VAT đầu vào nếu áp dụng). Nếu nhà cung cấp lập hóa đơn điều chỉnh, cập nhật vào hệ thống kê khai điện tử.

Bước 3: Kê khai thuế và báo cáo

Cuối tháng, lập tờ khai 01/GTGT, khấu trừ VAT đầu vào sau điều chỉnh chiết khấu, nộp qua iHTKK hoặc eTax. Đồng thời, ghi nhận doanh thu bán hàng (giá 300.000 đồng/kg cộng VAT đầu ra) vào TK 511, tính thuế TNDN tạm tính nếu áp dụng (theo Điều 8 Thông tư 88/2021/TT-BTC). Lưu trữ chứng từ ít nhất 10 năm để kiểm tra.

Việc tuân thủ hạch toán chiết khấu giúp tối ưu hóa chi phí, khấu trừ thuế hợp lý và tránh phạt, đồng thời nâng cao tính chuyên nghiệp cho hộ kinh doanh. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty dịch vụ kế toán ACC.